T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 17/10/2024
NUMARASI : ... E. ... K.
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : HASIMSIZ
DAVANIN KONUSU : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedenli)
DAVA TARİHİ : 03/04/2024
KARAR TARİHİ : 17/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/01/2025
Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/10/2024 tarih, ... Esas, ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili ...'nun, ... Bankası, ... Şubesi’nin ... numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... numaralı, ... keşide tarihli, 100.000,00 TL bedelli ve ... Bankası ... Şubesi’nin ... numaralı, 13/07/2024 keşide tarihli, 100.000,00 TL tarihli çeklerin zilyedi olduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu iş bu çeklerin kaybedildiğini, çeklerin şu halde kim veya kimlerin elinde olduğunun bilinmediğini, bu sebeple çeklerin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra müvekkili tarafından şikayette bulunulduğunu, muhatap bankaya talimat verildiğini ancak çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesinin söz konusu olduğunu, çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, dosya kapsamı deliller itibariyle talepte bulunan davacının, dava dışı keşideci şirketin münferit yetkili ortağı iken elinde bulundurduğunu ileri sürdüğü çekleri zayi ettiğini ileri sürerek eldeki davayı açtığı, dilekçe ekinde sunulu şikayetçi ifade tutanağından da şirketine ait çekleri kaybettiğini ileri sürerek şikayetçi olduğu, şirket adına keşideci imzası atmaya yetkili kişinin kendisi olduğunu, bu nedenle, eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını kanunda, bu talebin ancak çekin hamili tarafından ileri sürülebileceğini düzenlendiği, bu tür bir talebin hiç bir şekilde keşideci tarafından ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; yerel mahkemece ... Gıda San. Tic. Ltd. Şti'nin tek imza yetkilisi müvekkilinin olması sebebiyle davayı açmakta hukuki yararı olmadığından bahisle verilen kararın hatalı olduğunu, çekin hamili olan müvekkilinin hukuki yararının bulunduğunu kararın eksik ve hatalı inceleme ile verildiğini belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İnceleme,
6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
TTK’nın 651. maddesinde "(1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." düzenlemesi mevcuttur.
Buna göre; Kıymetli evrakın iptali davası açılabilmesi için; senedin zayi olması, senette yer alan hakkın halen mevcut olması, iptal talebinde bulunanın hak sahibi olması, senet zilyetliğinin yeniden iktisabının mümkün olmaması ve iptali dava edilen senedin kıymetli evrak niteliğini taşıması gerekir. Kıymetli evrak niteliğinde olmayan senetlerin TTK hükümlerine göre iptali istenemez.
6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757. ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Kıymetli evrakın zayi olduğu hallerde kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan kişinin kıymetli evrakın iptalini isteyebileceği açıkça düzenlenmiştir. Kanundaki açık düzenlemeye göre zayi nedeni ile iptal davası açabilmek için kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olmak yeterli ve gerekli görülmüştür (Yargıtay 11. H.D.nin ... E ... K.).
Bu itibarla, isteme konu edilen çeklerin dava dışı ... Gıda San. Tic. Ltd. Şti'nin ... Bankası hesabı üzerinden keşide edildiği, davacının keşideci şirketin tek ortağı ve yetkilisi olduğu, davacı tarafından çekte gerçek kişi sıfatıyla hak sahipliğinin ileri sürülmediği, bu yönde delilin de bulunmadığı, dolayısıyla davacının zayi istemine konu edilen çeklerde hak sahipliğinin (hamil sıfatının) bulunmaması sebebiyle zayi nedeniyle iptal davasının açamayacağından mahkemece verilen kararın isabetli olduğu değerlendirilmiştir.
Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nun 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun
6100 sayılı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın istinaf eden taraftan alınarak hazineye gelir kaydına (harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),
3-Davacı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının talebi halinde istinaf eden tarafa iadesine,
4-Harç ve karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu
HMK'nın 362/1-ç maddesi uyarınca oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
...
Başkan
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Katip
...
e-imza
Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.
Kararı veren kurum: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.