10 KASIM · 09.05 Gazi Mustafa Kemal Atatürk 1881–1938

Cumhuriyetimizin kurucusunu, aramızdan ayrılışının 88. yılında saygı, özlem ve minnetle anıyoruz. Portre kaynağı (Wikimedia Commons, CC0)

Doğrulanmış emsal kaydı

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/7045 E., 2025/38 K.

Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/7045 · K. 2025/38 · 06.01.2025

Genel Hukuk Oy birliği

Kısa özet

Bu davada dosya Yargıtay önüne gelmiş. Yargıtay uyuşmazlıkta davaya bakacak mahkemeyi belirledi; incelenen temel soru: sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Bu özet karar metninden otomatik çıkarılmıştır; esas olan karar metnidir.

Vatandaş için açıklama

Yargıtay'ın cevapladığı temel soru: sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

İki mahkeme ya da hâkimlik davaya bakmanın kendi görevinde veya yetkisinde olmadığını söyleyince Yargıtay hangisinin bakacağını belirlemiş (merci tayini). Davanın esası hakkında karar verilmemiştir.

Yargıtay'ın gerekçesinden:

3. Dosya kapsamından taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunmadığı ve davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

Karar oy birliğiyle verilmiş.

Avukat için özet

Künye
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/7045, K. 2025/38, T. 06.01.2025
İlgili mahkemeler
Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi · Mersin 12. Asliye Hukuk Mahkemesi
Uyuşmazlık
sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir
Mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 19, 22); 5235 sayılı Kanun (m. 36)
Gerekçe özü
“3. Dosya kapsamından taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunmadığı ve davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.”
Hüküm
Yetkili merciin belirlenmesi — oy birliği
Pratik sonuç
Dosyaya, Yargıtay'ın belirlediği mahkeme veya hâkimlik bakacaktır.
Emsal değeri
Usule ilişkin bir karardır; davanın esası hakkında emsal değeri sınırlıdır. Benzer usul sorunlarında mahkemenin hangi ölçütlere baktığını göstermesi bakımından yararlıdır.

Yargılama süreci

  1. •
    Yargıtay 5. Hukuk DairesiYetkili merciin belirlenmesi
    6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

Uyuşmazlık ve gerekçe

Yargıtay'ın cevapladığı sorusebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
3. Dosya kapsamından taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunmadığı ve davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.” 5. 6100 sayılı Kanun'un “İleri sürülmesi ve incelenmesi” başlıklı 117 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir. “(1) İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez.” 1. Sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.
Davalı tarafça sunulan cevap dilekçesinde yaşadığı ilin Mersin olduğu, davacıyı tanımadığı belirtilmiş olup usulüne uygun herhangi bir yetki itirazı bulunmadığı, yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazının cevap dilekçesiyle birlikte açık bir şekilde ileri sürülmesi ve yetkili mahkemenin bildirilmesi gerektiği, aksi takdirde usulüne uygun olarak yapılmış bir yetki itirazı olmadığından yetki itirazı dikkate alınmazyacağı, tüm bu hususlar birlikte gözetildiğinde davalı tarafça usulüne uygun yapılan bir yetki itirazı olmadığı ve para borçları götürülecek borçlardan olup davacı yetki hususunda kendi yerleşim yerine yönelik seçimlik hakkını kullandığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Uyuşmazlık, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Atıf yapılan mevzuat

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 19, 22)
  • 5235 sayılı Kanun (m. 36)

Karar metninin tamamı

5. Hukuk Dairesi 2024/7045 E. , 2025/38 K. MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/332 Esas, 2023/396 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.05.2023 Tarihli ve 2021/539 Esas, 2023/163 Karar Sayılı Kararı Davalının cevap dilekçesinde adresinin Mersin olduğunu bildirdiği ayrıca banka yazı cevabından da davalı adresinin Mersin olduğunun bildirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Mersin 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.11.2023 Tarihli ve 2023/332 Esas, 2023/396 Karar Sayılı Kararı Davalı tarafça sunulan cevap dilekçesinde yaşadığı ilin Mersin olduğu, davacıyı tanımadığı belirtilmiş olup usulüne uygun herhangi bir yetki itirazı bulunmadığı, yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazının cevap dilekçesiyle birlikte açık bir şekilde ileri sürülmesi ve yetkili mahkemenin bildirilmesi gerektiği, aksi takdirde usulüne uygun olarak yapılmış bir yetki itirazı olmadığından yetki itirazı dikkate alınmazyacağı, tüm bu hususlar birlikte gözetildiğinde davalı tarafça usulüne uygun yapılan bir yetki itirazı olmadığı ve para borçları götürülecek borçlardan olup davacı yetki hususunda kendi yerleşim yerine yönelik seçimlik hakkını kullandığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” 3. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir. “(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. (2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. (3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. (4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.” 4. 6100 sayılı Kanun'un “İlk İtirazlar - Konusu” başlıklı 116 ncı maddesi şöyledir. “- (1) İlk itirazlar aşağıdakilerden ibarettir: a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı. b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.” 5. 6100 sayılı Kanun'un “İleri sürülmesi ve incelenmesi” başlıklı 117 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir. “(1) İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez.” C. Değerlendirme 1. Sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. 3. Dosya kapsamından taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunmadığı ve davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 06.01.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.

Kaynak: karararama.yargitay.gov.tr · Metin SHA256: e3e220d937245c199fcccaf2ed6d9b5bc71c8b80d3a49d2c796104764921bd51

Son alınma: 31.10.2026 00:31 · İnceleme: doğrulandı · Yayın: 02.11.2026

Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.

Kararı veren kurum: T.C. Yargıtay Başkanlığı. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.

İlgili içerik

Aynı ay verilen kararlar

Benzer kararlar

Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.

Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?

Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.

Avukata danışın

Uzman hukukçularımıza danışın

Adınızı ve bulunduğunuz yeri bırakın; bölgenizdeki ya da uzaktan hizmet verebilen bir avukat veya hukuk bürosu sizinle iletişime geçsin.

  • Talep göndermek ücretsizdir; avukatlık ücreti avukatla aranızda belirlenir.
  • Bilgileriniz yalnızca talebinizin atandığı avukat veya büroyla paylaşılır.