Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/7041 E., 2025/44 K.
Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/7041 · K. 2025/44 · 06.01.2025
Genel HukukOy birliği
≡
Kısa özet
Bu davada dosya Yargıtay önüne gelmiş. Yargıtay uyuşmazlıkta davaya bakacak mahkemeyi belirledi; incelenen temel soru: 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
Bu özet karar metninden otomatik çıkarılmıştır; esas olan karar metnidir.
☺Vatandaş için açıklama
Yargıtay'ın cevapladığı temel soru: 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
İki mahkeme ya da hâkimlik davaya bakmanın kendi görevinde veya yetkisinde olmadığını söyleyince Yargıtay hangisinin bakacağını belirlemiş (merci tayini). Davanın esası hakkında karar verilmemiştir.
Yargıtay'ın gerekçesinden:
Dosya kapsamı ve yapılan kolluk araştırması sonucundan, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin Konyaaltı/Antalya olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Antalya 16. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
Karar oy birliğiyle verilmiş.
§Avukat için özet
Künye
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/7041, K. 2025/44, T. 06.01.2025
İlgili mahkemeler
Antalya 16. Asliye Hukuk Mahkemesi
Uyuşmazlık
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir
Mevzuat
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu (m. 36); 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 22); 5235 sayılı Kanun (m. 36); 4721 sayılı Kanun (m. 19)
Gerekçe özü
“Dosya kapsamı ve yapılan kolluk araştırması sonucundan, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin Konyaaltı/Antalya olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Antalya 16. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.”
Hüküm
Yetkili merciin belirlenmesi — oy birliği
Pratik sonuç
Dosyaya, Yargıtay'ın belirlediği mahkeme veya hâkimlik bakacaktır.
Emsal değeri
Usule ilişkin bir karardır; davanın esası hakkında emsal değeri sınırlıdır. Benzer usul sorunlarında mahkemenin hangi ölçütlere baktığını göstermesi bakımından yararlıdır.
→Yargılama süreci
•
Yargıtay 5. Hukuk DairesiYetkili merciin belirlenmesi
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Antalya 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
?Uyuşmazlık ve gerekçe
Yargıtay'ın cevapladığı soru5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
Dosya kapsamı ve yapılan kolluk araştırması sonucundan, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin Konyaaltı/Antalya olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Antalya 16. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.” 3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” Dosya kapsamı ve yapılan kolluk araştırması sonucundan, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin Konyaaltı/Antalya olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Antalya 16. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:
Atıf yapılan mevzuat
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu (m. 36)
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 22)
5235 sayılı Kanun (m. 36)
4721 sayılı Kanun (m. 19)
¶Karar metninin tamamı
5. Hukuk Dairesi 2024/7041 E. , 2025/44 K.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/252 Esas, 2023/250 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Antalya 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.03.2023 Tarihli ve 2023/83 Esas, 2023/58 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda çocuklarının adının değiştirilmesini talep eden davacının merkezî nüfus idaresi sistemindeki yerleşim yeri adresinin... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Hassa Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.12.2023 Tarihli ve 2023/252 Esas, 2023/250 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda çocuklarının adının değiştirilmesini talep eden davacı ve çocukları hakkında yapılan kolluk araştırmasında mevcut ikamet adresinin ... olduğunun bildirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:
“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamı ve yapılan kolluk araştırması sonucundan, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin Konyaaltı/Antalya olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Antalya 16. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Antalya 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
06.01.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Son alınma: 31.10.2026 00:34 · İnceleme: doğrulandı · Yayın: 02.11.2026
Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.
Kararı veren kurum: T.C. Yargıtay Başkanlığı. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.
Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.
Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?
Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.
Avukata danışın
Uzman hukukçularımıza danışın
Adınızı ve bulunduğunuz yeri bırakın; bölgenizdeki ya da uzaktan hizmet verebilen bir avukat veya hukuk bürosu sizinle iletişime geçsin.
Talep göndermek ücretsizdir; avukatlık ücreti avukatla aranızda belirlenir.
Bilgileriniz yalnızca talebinizin atandığı avukat veya büroyla paylaşılır.
Çerez tercihiniz
MRHUKUK, sitenin güvenli çalışması için zorunlu çerezler kullanır. İzin verirseniz hangi sayfaların ziyaret edildiğini ve sitenin nasıl kullanıldığını anlamak için Google Analytics analiz çerezlerini de kullanırız. Reklam çerezi kullanmıyoruz ve arama metinleriniz Google'a gönderilmez. Ayrıntılar için KVKK aydınlatma metni.
