Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/10758 E., 2025/485 K.
Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/10758 · K. 2025/485 · 13.01.2025
Genel HukukOy birliği
≡
Kısa özet
Bu davada dosya Yargıtay önüne gelmiş. Yargıtay uyuşmazlıkta davaya bakacak mahkemeyi belirledi; incelenen temel soru: 4721 sayılı Kanunun 407 nci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.
Bu özet karar metninden otomatik çıkarılmıştır; esas olan karar metnidir.
☺Vatandaş için açıklama
Yargıtay'ın cevapladığı temel soru: 4721 sayılı Kanunun 407 nci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.
İki mahkeme ya da hâkimlik davaya bakmanın kendi görevinde veya yetkisinde olmadığını söyleyince Yargıtay hangisinin bakacağını belirlemiş (merci tayini). Davanın esası hakkında karar verilmemiştir.
Yargıtay'ın gerekçesinden:
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun'un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olduğundan vesayet dosyasının takibi ile Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
Karar oy birliğiyle verilmiş.
§Avukat için özet
Künye
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/10758, K. 2025/485, T. 13.01.2025
İlgili mahkemeler
Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesi · Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesi
Uyuşmazlık
4721 sayılı Kanunun 407 nci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi istemine ilişkindir
Mevzuat
4721 sayılı Türk Medenî Kanunu (m. 407, 19, 412); 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 22); 5235 sayılı Kanun (m. 36)
Gerekçe özü
“Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer.”
“Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.””
“Değerlendirme”
“Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun'un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olduğundan vesayet dosyasının takibi ile Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.”
Hüküm
Yetkili merciin belirlenmesi — oy birliği
Pratik sonuç
Dosyaya, Yargıtay'ın belirlediği mahkeme veya hâkimlik bakacaktır.
Emsal değeri
Usule ilişkin bir karardır; davanın esası hakkında emsal değeri sınırlıdır. Benzer usul sorunlarında mahkemenin hangi ölçütlere baktığını göstermesi bakımından yararlıdır.
→Yargılama süreci
•
Yargıtay 5. Hukuk DairesiYetkili merciin belirlenmesi
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
?Uyuşmazlık ve gerekçe
Yargıtay'ın cevapladığı soru4721 sayılı Kanunun 407 nci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.
Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer.
Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”
Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun'un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olduğundan vesayet dosyasının takibi ile Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir: “Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.” Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun'un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olduğundan vesayet dosyasının takibi ile Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir. 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 13.01.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Mahkemece, 05.06.2024 tarihli ek karar ile kısıtlının yerleşim yerinin adresinin ...olduğu gerekçesiyle vasiye kısıtlının ikametgah değişikliği yönünden izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir. B. Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 12.09.2024 Tarihli ve 2024/3027Esas, 2024/2907 Karar Sayılı Ek Kararı Hükümlünün cezaevinden tahliye olmadan yeni yerleşim yeri edinmesi, vasinin ikametini değiştirmesi ile kısıtlının ikametini de değiştirmesi mümkün olmayacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanunun 407 nci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.
Atıf yapılan mevzuat
4721 sayılı Türk Medenî Kanunu (m. 407, 19, 412)
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 22)
5235 sayılı Kanun (m. 36)
¶Karar metninin tamamı
5. Hukuk Dairesi 2024/10758 E. , 2025/485 K.
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/3027 Esas, 2024/2907 Karar
VASI : ...
HÜKÜMLÜ : ...
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 06.10.2021 Tarihli ve 2021/908 Esas, 2021/1163 Karar Sayılı Kararı
Hükümlü, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 407 nci maddesi gereğince kısıtlanmış ve kendisine ...' nın vasi atanmasına karar verilmiştir.
Vasi, 08.05.2024 tarihli dilekçesiyle hükümlüye vasi tayin edildiğini, kendisinin Kayseri'de ikamet ettiğini, hükümlünün işlemleri için mahkemeye ulaşım sağlayamadığını, hükümlünün herhangi bir adresi görünmediği için kurumlarda yapılacak işlemlerini halledemediğini, hükümlünün adres değişikliğine izin verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, 05.06.2024 tarihli ek karar ile kısıtlının yerleşim yerinin adresinin ...olduğu gerekçesiyle vasiye kısıtlının ikametgah değişikliği yönünden izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
B. Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 12.09.2024 Tarihli ve 2024/3027Esas, 2024/2907 Karar Sayılı Ek Kararı
Hükümlünün cezaevinden tahliye olmadan yeni yerleşim yeri edinmesi, vasinin ikametini değiştirmesi ile kısıtlının ikametini de değiştirmesi mümkün olmayacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanunun 407 nci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez.
Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun'un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olduğundan vesayet dosyasının takibi ile Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
13.01.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Y.L
Son alınma: 07.11.2026 06:57 · İnceleme: doğrulandı · Yayın: 07.11.2026
Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.
Kararı veren kurum: T.C. Yargıtay Başkanlığı. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.
Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.
Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?
Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.
Avukata danışın
Uzman hukukçularımıza danışın
Adınızı ve bulunduğunuz yeri bırakın; bölgenizdeki bir avukat veya hukuk bürosu sizinle iletişime geçsin.
Talep göndermek ücretsizdir; avukatlık ücreti avukatla aranızda belirlenir.
Bilgileriniz yalnızca talebinizin atandığı avukat veya büroyla paylaşılır.
Çerez tercihiniz
MRHUKUK, sitenin güvenli çalışması için zorunlu çerezler kullanır. İzin verirseniz hangi sayfaların ziyaret edildiğini ve sitenin nasıl kullanıldığını anlamak için Google Analytics analiz çerezlerini de kullanırız. Reklam çerezi kullanmıyoruz ve arama metinleriniz Google'a gönderilmez. Ayrıntılar için KVKK aydınlatma metni.
