Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/6912 E., 2025/65 K.

Dava, bir ölüm sonrası açılan ve hangi mahkemenin bakacağı tartışmalı olan bir dosyayla ilgiliydi. Alt mahkemelerden biri yetkisizlik (davanın kendisine ait olmadığına karar verme) kararı verdi; diğer mahkeme de başka bir mahkemenin yetkili olduğunu söyleyerek yine yetkisizlik kararı verdi. Sonra dosya, yetki uyuşmazlığı çözülsün diye Yargıtay’a gönderildi.

Yargıtay, önce dosyada gerçekten iki mahkeme arasında “olumsuz yetki uyuşmazlığı” (iki mahkemenin de davaya bakmaktan kaçınması) oluşup oluşmadığına baktı. Sonuçta, bu koşulun henüz gerçekleşmediğini söyledi. Bu yüzden Yargıtay, dosyayı bu aşamada incelemeyip geri gönderdi.

Bu kararın pratik anlamı, Yargıtay’ın dosya üzerinde yetki belirlemesi yapabilmesi için gerekli şartların oluşmadığına hükmetmesidir. Karar oy birliğiyle verildi.

Uyuşmazlık, yetki konusunda verilen karşılıklı yetkisizlik kararları sonrasında dosyanın 6100 sayılı HMK m. 22/2 kapsamında Yargıtayca yargı yeri belirlenmesi için gönderilmesine ilişkindir. Metinde, İzmir 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin müteveffanın son ikamet adresine dayanarak yetkisizlik kararı verdiği; Muğla Sulh Hukuk Mahkemesinin ise müteveffanın adresi nedeniyle Karaburun Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verip dosyayı Yargıtay’a ilettiği anlaşılmaktadır.

Daire, Muğla Sulh Hukuk Mahkemesince yetkili gösterilen Karaburun Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine dosyanın gönderilmesi gerekirken, doğrudan yargı yeri belirlenmesi için Daireye gönderildiğini tespit etmiştir. Bu nedenle iki mahkeme arasında HMK m. 22/2 anlamında olumsuz yetki uyuşmazlığının henüz oluşmadığı, dolayısıyla yargı yeri belirleme koşullarının gerçekleşmediği sonucuna varılmıştır.

Hüküm, dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmek üzere mahalline iadesidir; karar oy birliğiyle verilmiştir. Karar, esasa ilişkin olmayıp usule ilişkindir.