Doğrulanmış emsal kaydı

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/4800 E., 2025/106 K.

Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/4800 · K. 2025/106 · 06.01.2025

Genel Hukuk Oy birliği

Kısa özet

Dava, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir; Yargıtay ise bedel hesabında taşınmaz üzerindeki ağaçların niteliği konusunda çelişki bulunduğu ve eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle bölge adliye mahkemesi kararını kaldırıp ilk derece kararını bozmuştur.

Bu özet yapay zekâ ile karar metninden sadeleştirilmiştir; esas olan karar metnidir.

Vatandaş için açıklama

Bu dosya, bir taşınmazın kamulaştırılması sırasında ödenecek bedelin ne kadar olacağı ve taşınmazın yol olarak tapudan silinmesiyle ilgilidir. Davacı taraf idare, davalı ise taşınmaz maliki idi. Davacı idare, taşınmazın bedelinin belirlenmesini ve taşınmazın yol olarak tapudan terkinini (tapudan silinmesini) istedi; davalı ise cevap dilekçesi vermedi.

İlk derece mahkemesi davayı kabul etti. Yani taşınmazın bedelini belirledi ve bu bedelin davalıya ödenmesine, ayrıca tapu kaydının iptal edilip davacı idare adına tesciline ve yol olarak terkinine karar verdi. Davacı idare bu kararı fazla bulduğu için istinafa (kararı üst mahkemede yeniden inceletme yoluna) götürdü. Bölge adliye mahkemesi ise istinaf başvurusunu esastan reddetti; yani ilk kararı doğru buldu.

Dosya daha sonra Yargıtay’a gitti. Yargıtay, taşınmazın niteliği ve üzerindeki ağaçlarla ilgili raporlar arasında çelişki olduğunu gördü. Özellikle kıymet takdir raporu ile bilirkişi raporunun taşınmazı farklı değerlendirdiğini, bu yüzden yeterli araştırma yapılmadan karar verildiğini söyledi. Bu nedenle bölge adliye mahkemesi kararını kaldırdı ve ilk derece mahkemesi kararını bozdu. Pratikte bu, dosyanın yeniden incelenip ağaçların niteliği ve buna göre bedelin yeniden değerlendirilmesi anlamına gelir.

Avukat için özet

Uyuşmazlık, 4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesine dayalı kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş; bedelin tespitine, bedelin davalıya ödenmesine, tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescile ve yol olarak terkinine karar vermiştir. Davacı idare vekilinin istinafı üzerine bölge adliye mahkemesi, bedel hesabında arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir yöntemiyle değer biçilebileceği, uygulanan kapitalizasyon faizi ve objektif değer artış oranlarının uygun olduğu ve davacı idare lehine vekâlet ücreti verilmemesinin yerinde bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Temyizde davacı idare vekili, usul ve kanuna aykırılık ileri sürmüştür. Yargıtay incelemesinde 6100 sayılı HMK’nın 369, 370 ve 371. maddeleri ile 2942 sayılı Kanun’un 10. maddesinin 8. fıkrası, 11. ve 12. maddeleri uygulanmıştır. Daire, arazi niteliğindeki taşınmazın zeminine 11/1-f kapsamında olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinde yöntemsel isabetsizlik görmemiş; kapitalizasyon faiz oranını ve davacı idare lehine vekâlet ücreti verilmemesini de hukuka uygun bulmuştur.

Bununla birlikte, 558 parsel sayılı taşınmazın kıymet takdir raporunda kapama zeytinlik, hükme esas bilirkişi raporunda ise kısmen kapama bağ, kısmen kapama zeytinlik olarak değerlendirilmesi nedeniyle çelişki bulunduğu kabul edilmiştir. Yargıtay, değerlendirme tarihine göre ağaçların yaş, cins ve sayılarının belirlenmesi, taşınmazın hangi oranda kapama bağ-zeytinlik olduğunun tespiti için mahallinde bilirkişi kurulu ile keşif yapılması ve sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğini belirterek eksik inceleme nedeniyle bozma kararı vermiştir. Sonuçta temyiz itirazlarının bir kısmı reddedilmiş, bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılmış ve ilk derece kararı bozulmuştur; karar oy birliğiyle verilmiştir.

Künye
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/4800, K. 2025/106, T. 06.01.2025
Yargılama yolu
İlk derece: kabul · İstinaf: esastan ret · Temyiz eden: davacı
Savunma
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Mevzuat
4650 sayılı Kanun; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (m. 10, 11); 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 371)
Gerekçe özü
“6. Dava konusu 558 parsel sayılı taşınmazın kıymet takdir raporunda kapama zeytinlik olarak değerlendirilmesine rağmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda kısmen kapama bağ kısmen kapama zeytinlik olarak değerlendirildiği dikkate alınarak kıymet takdir raporuyla hükme esas alınan bilirkişi raporundaki çelişkinin giderilmesi bakımından değerlendirme tarihine göre dava konusu taşınmaz üzerindeki ağaçların yaş, cins…”
Hüküm
Temyiz isteminin reddi, Kaldırma (bölge adliye mahkemesi kararı), Bozma — oy birliği
Pratik sonuç
Dosya kararı veren mahkemeye döner; mahkeme bozmaya uyarak yeniden karar verir ya da gerekçesini göstererek önceki kararında direnebilir.

Yargılama süreci

  1. 1
    İlk derece mahkemesiDavayı kabul etti
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bedelinin davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.
  2. 2
    Bölge adliye mahkemesi (istinaf)İstinaf başvurusunu esastan reddetti
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda uygulanan kapitalizasyon faizi ile objektif değer artış oranlarının taşınmazın nitelik ve konumuna uygun dü…
  3. ↺
    Yargıtay 5. Hukuk DairesiBozma, Temyiz isteminin reddi
    1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

Uyuşmazlık ve gerekçe

6. Dava konusu 558 parsel sayılı taşınmazın kıymet takdir raporunda kapama zeytinlik olarak değerlendirilmesine rağmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda kısmen kapama bağ kısmen kapama zeytinlik olarak değerlendirildiği dikkate alınarak kıymet takdir raporuyla hükme esas alınan bilirkişi raporundaki çelişkinin giderilmesi bakımından değerlendirme tarihine göre dava konusu taşınmaz üzerindeki ağaçların yaş, cins…
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle;... ili, ...... köyü, 389 parsel (ifrazen 558) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bedelinin davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi 2024/4800 E. , 2025/106 K. MAHKEMESİ: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi İLK DERECE MAHKEMESİ:... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Atıf yapılan mevzuat

  • 4650 sayılı Kanun
  • 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (m. 10, 11)
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 371)

Karar metninin tamamı

5. Hukuk Dairesi 2024/4800 E. , 2025/106 K. MAHKEMESİ: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1363 Esas, 2024/242 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ:... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/209 Esas, 2023/189 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle;... ili, ...... köyü, 389 parsel (ifrazen 558) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bedelinin davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen kamulaştırma bedelinin yüksek olduğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda uygulanan kapitalizasyon faizi ile objektif değer artış oranlarının taşınmazın nitelik ve konumuna uygun düştüğü, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin de yerinde olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; usul ve kanuna aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 ve 12 nci maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı uygundur. 4. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. 5. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 6. Dava konusu 558 parsel sayılı taşınmazın kıymet takdir raporunda kapama zeytinlik olarak değerlendirilmesine rağmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda kısmen kapama bağ kısmen kapama zeytinlik olarak değerlendirildiği dikkate alınarak kıymet takdir raporuyla hükme esas alınan bilirkişi raporundaki çelişkinin giderilmesi bakımından değerlendirme tarihine göre dava konusu taşınmaz üzerindeki ağaçların yaş, cins ve sayıları belirlenerek taşınmazın hangi oranda kapama bağ- zeytinlik olduğunun tespit edilmesi için mahallinde oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle keşif yapılarak tamamının kapama zeytinlik olarak tespiti durumunda bağ omcalarına; tamamının kapama bağ olarak tespiti halinde zeytin ağaçlarına bedel belirlenmemesi gerektiği de gözetilerek alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken bu hususta yeterli araştırma yapılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup kararın bozulmasını gerektirmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: karararama.yargitay.gov.tr · Metin SHA256: 981ba1b2dc038532f4b96898fef5f03d3449ddf6fd00e41b185b6e1150d51809

Son alınma: 31.10.2026 07:32 · İnceleme: doğrulandı · Yayın: 31.10.2026

Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.

Benzer kararlar ve sorular

Anlamca en yakın 5 karar

Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.

Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?

Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.