Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/10965 E., 2025/564 K.

10. Hukuk Dairesi 2024/10965 E. , 2025/564 K. MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2017/476 E., 2024/450 K. Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı işveren nezdinde 30.08.2000 – 01.01.2011 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen sürelerde kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. II.CEVAP 1.Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının geçimini dolmuşçulukla sağladığını, faaliyetinin esnaf ve sanatkar faaliyeti kapsamında kaldığını ve işyerinde üç kişinin altında çalışan olduğundan 4857 sayılı İş Kanun'un 4.maddesinin (l) bendi uyarınca İş Kanunu kapsamı dışında kaldığını, dolmuşlarda çalışan şoförlerin 2011 yılına kadar diğer ücretlilerden ayrı olarak sigorta yaptırmak için vergi dairesine kayıt yaptırdıklarını, 2011 yılında çıkarılan torba yasa ile mal sahiplerinin sigorta yaptırmalarının zorunlu hale geldiğini ve davalı tarafından 01.01.2011 tarihinde davacının sigorta kaydının yaptırıldığını, davacının davalıya ait dolmuşta şoförlük yapmasının 30.08.2000 tarihinde değil 2006 senesinde başladığını, bu tarihte davalı ve davacı arasında yazılı veya sözlü bir iş akdinin söz konusu olmadığını, davacının kendi adına ve hesabına günlük kazançtan pay almak suretiyle çalıştığını, işbu çalışmasının da aralıklı olduğunu aynı dolmuşta davalının oğlunun da çalıştığını, davacının ayda en fazla 15 gün çalıştığını, davalı tarafından davacıya hiçbir zaman belirli bir aylık ücretin ödenmediğini, davacının günlük olarak topladığı ücret üzerinden kendi yaptığı hesaba göre yevmiyesini aldığını ve kalanını da davalıya verdiğini, bununla ilgili davacı tarafından hazırlanan dağıtım pusulasının da ekte sunulduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. 2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; eylemli ve gerçek çalışmanın varlığının yöntemince tespit edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III.MAHKEME KARARI Mahkemenin 15.05.2014 tarihli kararı ile davacının çalışmasının geçtiği yer Üsküdar Kadıköy arasındaki yolcu hattı olup, vergi dairesinden gelen yazı cevabında adresin Sancaktepe olarak görüldüğü anlaşıldığından Anadolu Adliyesi yargı çevresi içinde olması sebebiyle Anadolu İş Mahkemeleri yetkili ve görevli olduğundan Mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir. IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairenin 23.10.2014 tarihli kararı ile ...Somut olayda, davalılardan ...'ın yerleşim yeri adresinin Beşiktaş-İstanbul olması karşısında, anılan davalının yerleşim yeri mahkemesinin işbu davaya bakmada yetkili olduğu ve davacının da seçimlik hakkını kullanarak davalılardan ...'ın yerleşim yeri mahkemesi olan İstanbul İş Mahkemesinde davayı açtığı belirgin olup, davacının çalışmasının geçtiği yerin İstanbul Anadolu Adliyesi yargı çevresi içinde bulunmasının, davalılardan ...'ın yerleşim yeri mahkemesinin yetkisini ortadan kaldırmayacağı gözetilmeksizin, işin esasına girilerek yapılacak araştırma sonucunda hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olmasının usul ve kanuna aykırı olduğundan bahisle hüküm bozulmuştur. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Mahkemenin 04.04.2017 tarihli kararı ile davacının davasının kabulü ile davacının davalı işverene ait işyerinde 30.08.2000 – 30.10.2013 döneminde bir hizmet akdine bağlı kesintisiz çalışmalarını ispatladığı kanaatine varılarak 1157465.34.02 sigorta sicil numaralı ve “...” unvanlı işyerinden Kuruma bildirilenler dışında, 30.08.2000 - 31.12.2000 tarihleri arasında 122 gün ve günlük 5,00 TL kazançla, 01.01.2001 - 31.03.2001 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 5,00 TL kazançla, 01.04.2001 - 31.12.2001 tarihleri arasında 270 gün ve günlük 7,00 TL kazançla, 01.01.2002 - 31.03.2002 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 7,00 TL kazançla, 01.04.2002 - 30.06.2002 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 7,00 TL kazançla, 01.07.2002 - 31.12.2002 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 7,40 TL kazançla, 01.01.2003 - 31.03.2003 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 9,26 TL kazançla, 01.04.2003 - 30.06.2003 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 10,92 TL kazançla, 01.07.2003 - 31.12.2003 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 10,92 TL kazançla, 01.01.2004 - 30.06.2004 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 13,10 TL kazançla, 01.07.2004 - 31.12.2004 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 15,27 TL kazançla, 01.01.2005 - 31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün ve günlük 16,29 TL kazançla, 01.01.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün ve günlük 17,70 TL kazançla, 01.01.2007 - 30.06.2007 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 18,75 TL kazançla, 01.07.2007 - 31.12.2007 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 19,50 TL kazançla, 01.01.2008 - 30.06.2008 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 20,28 TL kazançla, 01.07.2008 - 31.12.2008 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 21,29 TL kazançla, 01.01.2009 - 30.06.2009 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 22,20 TL kazançla, 01.07.2009 - 31.12.2009 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 23,10 TL kazançla, 01.01.2010 - 30.06.2010 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 24,30 TL kazançla, 01.07.2010 - 31.12.2010 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 25,35 TL kazançla, 01.01.2011 - 03.01.2011 tarihleri arasında 2 gün ve günlük 26,55 TL kazançla, 01.02.2012 - 28.02.2012 tarihleri arasında 8 gün ve günlük 29,55 TL kazançla, olmak üzere 3.732 gün daha sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir. C. İkinci Bozma Kararı Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairenin 23.09.2017 tarihli kararı ile somut olayda Mahkemece öncelikle davacının talebi açıklattırılmalı, 01.01.2011'e kadar talep edilmiş ise talebin aşılamayacağı gözetilmeli, davacının hizmet cetvelinde iptal edilen süreler Kurumdan yeniden istenmeli, iptal edilip edilmediği bu konuda dava bulunup bulunmadığı araştırılmalı ve buna göre hak düşürücü süre irdelenmeli, part-time çalışma hususu üzerinde durularak hizmet cetvelindeki tam zamanlı bildirim ile çelişki sorulmalı, bordro tanığı araştırılmalı, komşu taksici ve durak görevlileri tanık olarak dinlenmeli, tanıkların hizmet cetvelleri getirtilip beyanları denetlenmeli, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca göre hüküm kurulmalıdır şeklindeki gerekçeyle eksik araştırma ve inceleme ile verilen hüküm bozulmuştur. D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar Mahkemenin 11.07.2024 tarihli kararı ile 1-Davanın kabulü ile davacının 1157465.34.02 sigorta sicil numaralı ve “...” unvanlı işyerinde (işveren mirasçıları ... ve ... nezdinde) Kuruma bildirilen süreler haricinde, 30.08.2000 - 31.12.2000 tarihleri arasında 122 gün ve günlük 5,00 TL kazançla, 01.01.2001 - 31.03.2001 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 5,00 TL kazançla, 01.04.2001 - 31.12.2001 tarihleri arasında 270 gün ve günlük 7,00 TL kazançla, 01.01.2002 - 31.03.2002 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 7,00 TL kazançla, 01.04.2002 - 30.06.2002 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 7,00 TL kazançla, 01.07.2002 - 31.12.2002 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 7,40 TL kazançla, 01.01.2003 - 31.03.2003 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 9,26 TL kazançla, 01.04.2003 - 30.06.2003 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 10,92 TL kazançla, 01.07.2003 - 31.12.2003 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 10,92 TL kazançla, 01.01.2004 - 30.06.2004 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 13,10 TL kazançla, 01.07.2004 - 31.12.2004 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 15,27 TL kazançla, 01.01.2005 - 31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün ve günlük 16,29 TL kazançla, 01.01.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün ve günlük 17,70 TL kazançla, 01.01.2007 - 30.06.2007 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 18,75 TL kazançla, 01.07.2007 - 31.12.2007 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 19,50 TL kazançla, 01.01.2008 - 30.06.2008 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 20,28 TL kazançla, 01.07.2008 - 31.12.2008 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 21,29 TL kazançla, 01.01.2009 - 30.06.2009 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 22,20 TL kazançla, 01.07.2009 - 31.12.2009 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 23,10 TL kazançla, 01.01.2010 - 30.06.2010 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 24,30 TL kazançla, 01.07.2010 - 31.12.2010 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 25,35 TL kazançla, olmak üzere 3.722 gün daha sigortalı olarak çalıştığının tespitine, V.TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Davalılar ... ve ... vekili; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini, gerekli deliller toplanmaksızın önceki kararın aynısının verildiğini, bilirkişi raporunun hatalı tespitler içerdiğini, tanık beyanlarının çelişkili olduğu gibi bu çelişkinin de giderilmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının kayıtsız hizmeti olduğunun kabulünde ise hizmet sürelerinin 360 gün üzerinden tespitinin doğru olmadığını, davacı tanıklarının dahi, davacının davalının oğlu ile birlikte dönüşümlü çalıştığını, davacının gün aşırı gündüz saatlerinde ayda 15 gün çalıştığını diğer bir deyişle part-time çalıştığını beyan ettiklerini, ayrıca kabule göre tespit edilen kazanç miktarının da hatalı olduğunu belirterek usul ve kanuna aykırı verilen kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı Kurum vekili; davacının çalışmasının somut ve inandırıcı belgelerle ortaya konulamadığını, Kurum resmi kayıtlarının esas olduğunu, Kurum kayıtları ile çelişen tanık anlatımları esas alınarak hüküm kurulamayacağını belirterek, eksik inceleme ve araştırma ile verilen kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Sonuç Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir. 1.İnceleme konusu eldeki davada, davacı, davalı işveren nezdinde 30.08.2000 – 01.01.2011 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen sürelerde kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespitini istemiş, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş ise de, 26.08.2004 tarihi sonrası verilen kabul hükmü yerinde olup, 26.08.2004 tarihi öncesi yönünden hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. 2.Mahkemece yapılacak iş; komşu işyerleri, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle ayrıntılı araştırılıp tespit edilerek, bu kişilerin bilgi ve görgülerine başvurulmalı, İstanbul Dolmuş Otomobil Mal Sahipleri Yardımlaşma Derneğinin cevabi yazısı ile talep edilen dönemde davacının çalıştığı güzergahtaki araç sahiplerine ilişkin gönderilen listeden üyelik tarihi eski olan (26.08.2004 ve öncesi) üyeler belirlenerek davacının çalışmasına ilişkin yöntemince beyanları alınmalı, böylelikle 26.08.2004 öncesine dair çalışmanın varlığı tereddütsüz belirlenmeli, toplanan deliller bir arada değerlendirilip takdir edilerek, oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Mahkeme kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine, 14.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.