10 KASIM · 09.05 Gazi Mustafa Kemal Atatürk 1881–1938

Cumhuriyetimizin kurucusunu, aramızdan ayrılışının 88. yılında saygı, özlem ve minnetle anıyoruz. Portre kaynağı (Wikimedia Commons, CC0)

Doğrulanmış emsal kaydı

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/9880 E., 2025/420 K.

Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/9880 · K. 2025/420 · 13.01.2025

Genel Hukuk Oy birliği

Kısa özet

Bu davada dosya Yargıtay önüne gelmiş. Yargıtay uyuşmazlıkta davaya bakacak mahkemeyi belirledi; incelenen temel soru: 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 429 uncu maddesi uyarınca yasal danışman atanan kısıtlının dosyasının takibine ilişkindir.

Bu özet karar metninden otomatik çıkarılmıştır; esas olan karar metnidir.

Vatandaş için açıklama

Yargıtay'ın cevapladığı temel soru: 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 429 uncu maddesi uyarınca yasal danışman atanan kısıtlının dosyasının takibine ilişkindir.

İki mahkeme ya da hâkimlik davaya bakmanın kendi görevinde veya yetkisinde olmadığını söyleyince Yargıtay hangisinin bakacağını belirlemiş (merci tayini). Davanın esası hakkında karar verilmemiştir.

Yargıtay'ın gerekçesinden:

Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığı gibi kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi de olmadığından vesayet dosyasının takibi ile ilgili karar vermekte Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

Karar oy birliğiyle verilmiş.

Avukat için özet

Künye
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/9880, K. 2025/420, T. 13.01.2025
İlgili mahkemeler
Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi
Uyuşmazlık
4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 429 uncu maddesi uyarınca yasal danışman atanan kısıtlının dosyasının takibine ilişkindir
Mevzuat
4721 sayılı Türk Medenî Kanunu (m. 431, 19, 412); 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 22); 5235 sayılı Kanun (m. 36)
Gerekçe özü
“Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer.”
“Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.””
“Değerlendirme”
“Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığı gibi kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi de olmadığından vesayet dosyasının takibi ile ilgili karar vermekte Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.”
Hüküm
Yetkili merciin belirlenmesi — oy birliği
Pratik sonuç
Dosyaya, Yargıtay'ın belirlediği mahkeme veya hâkimlik bakacaktır.
Emsal değeri
Usule ilişkin bir karardır; davanın esası hakkında emsal değeri sınırlıdır. Benzer usul sorunlarında mahkemenin hangi ölçütlere baktığını göstermesi bakımından yararlıdır.

Yargılama süreci

  1. •
    Yargıtay 5. Hukuk DairesiYetkili merciin belirlenmesi
    6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

Uyuşmazlık ve gerekçe

Yargıtay'ın cevapladığı soru4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 429 uncu maddesi uyarınca yasal danışman atanan kısıtlının dosyasının takibine ilişkindir.
Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer.
Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”
Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığı gibi kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi de olmadığından vesayet dosyasının takibi ile ilgili karar vermekte Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
Kısıtlının yerleşim yerinin...olduğu, mahkemece yerleşim yeri değişikliğine izin verilmediği, vasinin/yasal danışmanın da yerleşim yeri değişikliğine ilişkin talebi olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 429 uncu maddesi uyarınca yasal danışman atanan kısıtlının dosyasının takibine ilişkindir. 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Usul” başlıklı 431 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Vasinin atanması usulüne ilişkin kurallar, kayyım ve yasal danışmanın atanmasında da uygulanır. 3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” 4. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir: “Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” 5. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir: “Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”

Atıf yapılan mevzuat

  • 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu (m. 431, 19, 412)
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 22)
  • 5235 sayılı Kanun (m. 36)

Karar metninin tamamı

5. Hukuk Dairesi 2024/9880 E. , 2025/420 K. MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/475 Esas, 2024/495 Karar KISITLI : ... YASAL DANIŞMAN : ... I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 29.03.2021 Tarihli ve 2021/168 Esas, 2021/312 Karar Sayılı Kararı Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 429 uncu maddesi gereğince kısıtlanmış, kendisine Adin Genç yasal danışman olarak atanmıştır. Yasal danışman 20.01.2023 tarihli dilekçesi ile, kısıtlı kızının Elazığ Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde yattığını, kızının sürekli alışveriş yaptığını, ailesini zarara soktuğunu, kızının kısıtlanarak kendisinin vasi olarak atanmasını talep etmiştir. Mahkemece 15.03.2024 tarihli ek karar ile, kısıtlının ... adresinde kaldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesinin 16.05.2024 Tarihli ve 2024/475 Esas, 2024/495 Karar Sayılı Kararı Kısıtlının yerleşim yerinin...olduğu, mahkemece yerleşim yeri değişikliğine izin verilmediği, vasinin/yasal danışmanın da yerleşim yeri değişikliğine ilişkin talebi olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 429 uncu maddesi uyarınca yasal danışman atanan kısıtlının dosyasının takibine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 4721 sayılı Kanun’un “Usul” başlıklı 431 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Vasinin atanması usulüne ilişkin kurallar, kayyım ve yasal danışmanın atanmasında da uygulanır. ” 3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” 4. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir: “Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” 5. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir: “Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.” C. Değerlendirme Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığı gibi kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi de olmadığından vesayet dosyasının takibi ile ilgili karar vermekte Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Elbistan 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 13.01.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.

Kaynak: karararama.yargitay.gov.tr · Metin SHA256: 6d04d5ccadff9ca381610f5cf2129b061c9e252012263d38f3ec9db65b04511f

Son alınma: 07.11.2026 07:37 · İnceleme: doğrulandı · Yayın: 07.11.2026

Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.

Kararı veren kurum: T.C. Yargıtay Başkanlığı. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.

İlgili içerik

Aynı ay verilen kararlar

Benzer kararlar

Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.

Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?

Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.

Avukata danışın

Uzman hukukçularımıza danışın

Adınızı ve bulunduğunuz yeri bırakın; bölgenizdeki ya da uzaktan hizmet verebilen bir avukat veya hukuk bürosu sizinle iletişime geçsin.

  • Talep göndermek ücretsizdir; avukatlık ücreti avukatla aranızda belirlenir.
  • Bilgileriniz yalnızca talebinizin atandığı avukat veya büroyla paylaşılır.