10 KASIM · 09.05 Gazi Mustafa Kemal Atatürk 1881–1938

Cumhuriyetimizin kurucusunu, aramızdan ayrılışının 88. yılında saygı, özlem ve minnetle anıyoruz. Portre kaynağı (Wikimedia Commons, CC0)

Doğrulanmış emsal kaydı

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/10351 E., 2025/466 K.

Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/10351 · K. 2025/466 · 13.01.2025

Genel Hukuk Oy birliği

Kısa özet

Bu davada dosya Yargıtay önüne gelmiş. Yargıtay uyuşmazlıkta davaya bakacak mahkemeyi belirledi; incelenen temel soru: 4721 sayılı Kanunu’nun 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının vesayet dosyasının takibi istemine ilişkindir.

Bu özet karar metninden otomatik çıkarılmıştır; esas olan karar metnidir.

Vatandaş için açıklama

Yargıtay'ın cevapladığı temel soru: 4721 sayılı Kanunu’nun 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının vesayet dosyasının takibi istemine ilişkindir.

İki mahkeme ya da hâkimlik davaya bakmanın kendi görevinde veya yetkisinde olmadığını söyleyince Yargıtay hangisinin bakacağını belirlemiş (merci tayini). Davanın esası hakkında karar verilmemiştir.

Yargıtay'ın gerekçesinden:

Kısıtlı ya da vasisinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadan vesayet makamı olan Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve dosyanın İzmir Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmakla dosyanın takibi ile Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

Karar oy birliğiyle verilmiş.

Avukat için özet

Künye
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/10351, K. 2025/466, T. 13.01.2025
İlgili mahkemeler
Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesi · İzmir 14. Sulh Hukuk Mahkemesi · İzmir 12. Sulh Hukuk Mahkemesi
Uyuşmazlık
4721 sayılı Kanunu’nun 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının vesayet dosyasının takibi istemine ilişkindir
Mevzuat
4721 sayılı Türk Medenî Kanunu (m. 405, 19); 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 22); 5235 sayılı Kanun (m. 36)
Gerekçe özü
“Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer.”
“Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur."”
“Değerlendirme”
“Kısıtlı ya da vasisinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadan vesayet makamı olan Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve dosyanın İzmir Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmakla dosyanın takibi ile Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.”
Hüküm
Yetkili merciin belirlenmesi — oy birliği
Pratik sonuç
Dosyaya, Yargıtay'ın belirlediği mahkeme veya hâkimlik bakacaktır.
Emsal değeri
Usule ilişkin bir karardır; davanın esası hakkında emsal değeri sınırlıdır. Benzer usul sorunlarında mahkemenin hangi ölçütlere baktığını göstermesi bakımından yararlıdır.

Yargılama süreci

  1. •
    Yargıtay 5. Hukuk DairesiYetkili merciin belirlenmesi
    6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

Uyuşmazlık ve gerekçe

Yargıtay'ın cevapladığı soru4721 sayılı Kanunu’nun 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının vesayet dosyasının takibi istemine ilişkindir.
Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer.
Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur."
Değerlendirme
Kısıtlı ya da vasisinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadan vesayet makamı olan Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve dosyanın İzmir Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmakla dosyanın takibi ile Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
C. İzmir 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 01.08.2024 Tarihli ve 2024/1360 Esas, 2024/1155 Karar Sayılı Kararı Somut olayda kısıtlının vasisinin vefat ettiği, öncelikle kısıtlıya yeni bir vasi tayin edilmesi gerekirken ikamet değişikliğine izin verilerek dosyanın gönderildiği, kısıtlının yerleşim yerinin değişikliğine izin verilmesine dair bir talep olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanunu’nun 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının vesayet dosyasının takibi istemine ilişkindir.
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” 3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir: “Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

Atıf yapılan mevzuat

  • 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu (m. 405, 19)
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 22)
  • 5235 sayılı Kanun (m. 36)

Karar metninin tamamı

5. Hukuk Dairesi 2024/10351 E. , 2025/466 K. MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/1360 Esas, 2024/1155 Karar VASİ : ... KISITLI : ... I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 19.01.2012 Tarihli ve 2011/3409 Esas, 2012/205 Karar Sayılı Kararı Kısıtlı ... , 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve ... 'ın velayeti altında bırakılmasına karar verilmiştir. Mahkemece, 18.07.2024 tarihli ek kararıyla kısıtlının yerleşim yeri adresinin ......adresine nakline izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir. B. İzmir 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin 01.03.2024 Tarihli ve 2023/2347 Esas, 2024/311 Karar Sayılı Kararı Vasi adayı ... 15.12.2023 tarihli dilekçesiyle kısıtlıya vasi olarak atanmak için dava açmıştır. Mahkemece vesayet makamı Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir. C. İzmir 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 01.08.2024 Tarihli ve 2024/1360 Esas, 2024/1155 Karar Sayılı Kararı Somut olayda kısıtlının vasisinin vefat ettiği, öncelikle kısıtlıya yeni bir vasi tayin edilmesi gerekirken ikamet değişikliğine izin verilerek dosyanın gönderildiği, kısıtlının yerleşim yerinin değişikliğine izin verilmesine dair bir talep olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanunu’nun 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının vesayet dosyasının takibi istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” 3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir: “Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” 4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir: “Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur." C. Değerlendirme Kısıtlı ya da vasisinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadan vesayet makamı olan Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve dosyanın İzmir Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmakla dosyanın takibi ile Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Adana 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 13.01.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.

Kaynak: karararama.yargitay.gov.tr · Metin SHA256: 66a054c82556040575504288950512aebf763053776f204938a719a317a20813

Son alınma: 07.11.2026 07:21 · İnceleme: doğrulandı · Yayın: 07.11.2026

Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.

Kararı veren kurum: T.C. Yargıtay Başkanlığı. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.

İlgili içerik

Aynı ay verilen kararlar

Benzer kararlar

Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.

Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?

Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.

Avukata danışın

Uzman hukukçularımıza danışın

Adınızı ve bulunduğunuz yeri bırakın; bölgenizdeki ya da uzaktan hizmet verebilen bir avukat veya hukuk bürosu sizinle iletişime geçsin.

  • Talep göndermek ücretsizdir; avukatlık ücreti avukatla aranızda belirlenir.
  • Bilgileriniz yalnızca talebinizin atandığı avukat veya büroyla paylaşılır.