Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/6678 E., 2025/450 K.
Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/6678 · K. 2025/450 · 13.01.2025
Genel HukukOy birliği
≡
Kısa özet
Bu davada dosya Yargıtay önüne gelmiş. Yargıtay uyuşmazlıkta davaya bakacak mahkemeyi belirledi; incelenen temel soru: tazminat istemine ilişkindir.
Bu özet karar metninden otomatik çıkarılmıştır; esas olan karar metnidir.
☺Vatandaş için açıklama
Yargıtay'ın cevapladığı temel soru: tazminat istemine ilişkindir.
İki mahkeme ya da hâkimlik davaya bakmanın kendi görevinde veya yetkisinde olmadığını söyleyince Yargıtay hangisinin bakacağını belirlemiş (merci tayini). Davanın esası hakkında karar verilmemiştir.
Yargıtay'ın gerekçesinden:
Dolayısı ile, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, 6100 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesindeki seçimlik hakkını, davalı tarafın yerleşim yerinde dava açarak kullanmasının, genel yetki kuralına uygun olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Anamur 3. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedi
Karar oy birliğiyle verilmiş.
§Avukat için özet
Künye
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/6678, K. 2025/450, T. 13.01.2025
İlgili mahkemeler
Anamur 3. Asliye Hukuk Mahkemesi · Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
Uyuşmazlık
tazminat istemine ilişkindir
Mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 17, 27, 16, 22); 5235 sayılı Kanun (m. 36)
Gerekçe özü
“Sözkonusu Kanun'un Yetki Sözleşmesi başlıklı 17 nci maddesinde "tacirler ve kamu tüzel kişilerinin" sözleşme ile yetkili mahkemeyi belirleyebilecekleri öngörülmüştür.”
“Düzenleme ile gerçek kişilerin korunması amaçlanmış, tacirler veya kamu tüzel kişileri dışındaki gerçek kişilerin, kendi aralarında yetki sözleşmesi yapmaları kabul edilmemiştir.”
“2. Somut olayda, dosya kapsamından davalılar arasında yapıldığı ve davacı ile davalı ...'nın tacir olmadığı anlaşıldığından sözleşmedeki yetkiye ilişkin düzenlemenin somut olayda geçerli olmadığı, süresi içerisinde yetki itirazında bulunan davalının ikametgahının Menderes/İzmir, diğer davalının ise...olduğu anlaşılmaktadır.”
“Dolayısı ile, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, 6100 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesindeki seçimlik hakkını, davalı tarafın yerleşim yerinde dava açarak kullanmasının, genel yetki kuralına uygun olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Anamur 3. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedi”
Hüküm
Yetkili merciin belirlenmesi — oy birliği
Pratik sonuç
Dosyaya, Yargıtay'ın belirlediği mahkeme veya hâkimlik bakacaktır.
Emsal değeri
Usule ilişkin bir karardır; davanın esası hakkında emsal değeri sınırlıdır. Benzer usul sorunlarında mahkemenin hangi ölçütlere baktığını göstermesi bakımından yararlıdır.
→Yargılama süreci
•
Yargıtay 5. Hukuk DairesiYetkili merciin belirlenmesi
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Anamur 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
Sözkonusu Kanun'un Yetki Sözleşmesi başlıklı 17 nci maddesinde "tacirler ve kamu tüzel kişilerinin" sözleşme ile yetkili mahkemeyi belirleyebilecekleri öngörülmüştür.
Düzenleme ile gerçek kişilerin korunması amaçlanmış, tacirler veya kamu tüzel kişileri dışındaki gerçek kişilerin, kendi aralarında yetki sözleşmesi yapmaları kabul edilmemiştir.
2. Somut olayda, dosya kapsamından davalılar arasında yapıldığı ve davacı ile davalı ...'nın tacir olmadığı anlaşıldığından sözleşmedeki yetkiye ilişkin düzenlemenin somut olayda geçerli olmadığı, süresi içerisinde yetki itirazında bulunan davalının ikametgahının Menderes/İzmir, diğer davalının ise...olduğu anlaşılmaktadır.
Dolayısı ile, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, 6100 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesindeki seçimlik hakkını, davalı tarafın yerleşim yerinde dava açarak kullanmasının, genel yetki kuralına uygun olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Anamur 3. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedi
Dava dosyasında ki tarafların tacir değil gerçek kişi olduğu, yapılan yetki sözleşmesinin sözleşme tarihi itibariyle hükümsüz olduğu, yetki itirazında bulunan ...'ın başkaca bir gerekçeye de dayanmadığı bu sebeple geçersiz yetki sözleşmesi gerekçe gösterilerek verilen yetkisizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, ayrıca diğer davalılar tarafından yasal süre içinde yetki itirazında bulunulmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Uyuşmazlık, tazminat istemine ilişkindir.
5. Hukuk Dairesi 2024/6678 E. , 2025/450 K. I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Anamur 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.09.2021 Tarihli ve 2021/124 Esas, 2021/210 Karar Sayılı Kararı Somut olayda yetkinin kesin olmadığı, davalılardan ...'ın yasal süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunduğu, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde yetki kuralının olduğu ve yetkili mahkemenin Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun belirtildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.03.2022 Tarihli ve 2021/1266 Esas, 2022/258 Karar Sayılı Kararı
Atıf yapılan mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 17, 27, 16, 22)
5235 sayılı Kanun (m. 36)
¶Karar metninin tamamı
5. Hukuk Dairesi 2024/6678 E. , 2025/450 K.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/1266 Esas, 2022/258 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Anamur 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.09.2021 Tarihli ve 2021/124 Esas, 2021/210 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda yetkinin kesin olmadığı, davalılardan ...'ın yasal süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunduğu, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde yetki kuralının olduğu ve yetkili mahkemenin Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun belirtildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.03.2022 Tarihli ve 2021/1266 Esas, 2022/258 Karar Sayılı Kararı
Dava dosyasında ki tarafların tacir değil gerçek kişi olduğu, yapılan yetki sözleşmesinin sözleşme tarihi itibariyle hükümsüz olduğu, yetki itirazında bulunan ...'ın başkaca bir gerekçeye de dayanmadığı bu sebeple geçersiz yetki sözleşmesi gerekçe gösterilerek verilen yetkisizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, ayrıca diğer davalılar tarafından yasal süre içinde yetki itirazında bulunulmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, tazminat istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”
3. 6100 sayılı Kanun’un " Davalının birden fazla olması hâlinde yetki" başlıklı 7 nci maddesi.
4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki sözleşmesi” başlıklı 17 nci maddesi .
5. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesi.
C. Değerlendirme
1. Davalılar arasında yapılan Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin 18 inci maddesinde taraflar arasında doğabilecek anlaşmazlıkların çözümünde Antalya Mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmıştır. Dava, 6100 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdikten sonra, 27.04.2021 tarihinde açılmış olup, sözleşmedeki yetki şartının geçerli olup olmadığı 6100 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenecektir. Sözkonusu Kanun'un Yetki Sözleşmesi başlıklı 17 nci maddesinde "tacirler ve kamu tüzel kişilerinin" sözleşme ile yetkili mahkemeyi belirleyebilecekleri öngörülmüştür. Düzenleme ile gerçek kişilerin korunması amaçlanmış, tacirler veya kamu tüzel kişileri dışındaki gerçek kişilerin, kendi aralarında yetki sözleşmesi yapmaları kabul edilmemiştir.
2. Somut olayda, dosya kapsamından davalılar arasında yapıldığı ve davacı ile davalı ...'nın tacir olmadığı anlaşıldığından sözleşmedeki yetkiye ilişkin düzenlemenin somut olayda geçerli olmadığı, süresi içerisinde yetki itirazında bulunan davalının ikametgahının Menderes/İzmir, diğer davalının ise...olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, 6100 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesindeki seçimlik hakkını, davalı tarafın yerleşim yerinde dava açarak kullanmasının, genel yetki kuralına uygun olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Anamur 3. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedi
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Anamur 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
13.01.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Y.L
Son alınma: 07.11.2026 09:04 · İnceleme: doğrulandı · Yayın: 07.11.2026
Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.
Kararı veren kurum: T.C. Yargıtay Başkanlığı. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.
Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.
Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?
Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.
Avukata danışın
Uzman hukukçularımıza danışın
Adınızı ve bulunduğunuz yeri bırakın; bölgenizdeki bir avukat veya hukuk bürosu sizinle iletişime geçsin.
Talep göndermek ücretsizdir; avukatlık ücreti avukatla aranızda belirlenir.
Bilgileriniz yalnızca talebinizin atandığı avukat veya büroyla paylaşılır.
Çerez tercihiniz
MRHUKUK, sitenin güvenli çalışması için zorunlu çerezler kullanır. İzin verirseniz hangi sayfaların ziyaret edildiğini ve sitenin nasıl kullanıldığını anlamak için Google Analytics analiz çerezlerini de kullanırız. Reklam çerezi kullanmıyoruz ve arama metinleriniz Google'a gönderilmez. Ayrıntılar için KVKK aydınlatma metni.