Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/5379 E., 2025/174 K.
Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/5379 · K. 2025/174 · 07.01.2025
Genel HukukOy birliği
≡
Kısa özet
Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında ilk derece mahkemesi davayı kabul etti, bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddetti. Yargıtay, davacı idarenin ve davalıların temyiz itirazlarının çoğunu reddetti; ancak ilk karar tarihi olan 17/06/2019'a kadar faiz işletilmesine ilişkin kısmı hatalı bulup hükmü düzelterek onadı.
Bu özet yapay zekâ ile karar metninden sadeleştirilmiştir; esas olan karar metnidir.
☺Vatandaş için açıklama
Dava, bir taşınmazın bir bölümünün kamulaştırılması nedeniyle ödenecek bedelin belirlenmesi ve kamulaştırılan kısmın yol olarak tapudan silinmesi için açıldı. Davacı idare, taşınmazın kamulaştırılan kısmı için bedelin saptanmasını istedi; davalılar ise bedelin düşük olduğunu, taşınmazın özelliklerinin ve ağaçların eksik değerlendirildiğini ileri sürdü.
İlk derece mahkemesi davayı kabul etti. Sonra bölge adliye mahkemesi (istinaf incelemesi yapan üst mahkeme) bu kararı yerinde bulup istinaf başvurularını esastan reddetti.
Dosya Yargıtay’a gelince, Yargıtay özellikle bedelin hesaplanması ve faiz uygulanmasıyla ilgili itirazlara baktı. Mahkeme, önceki bozma kararındaki bir hesaplama hatasının taraflar için kazanılmış hak doğurmadığını belirtti; fakat 313.500,64 TL olarak belirlenen bedele dava tarihinden ilk karar tarihine kadar faiz işletilmesinin doğru olmadığına karar verdi.
Sonuçta Yargıtay, diğer itirazları reddetti ve kararı küçük bir düzeltmeyle onadı. Pratikte bu, kararın esasının değişmediği, yalnızca faizle ilgili bölümün çıkarıldığı anlamına gelir.
§Avukat için özet
Uyuşmazlık, 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m. 10 kapsamında kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan kısmın yol olarak terkinine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş; bölge adliye mahkemesi taraf vekillerinin istinaf başvurularını esastan reddetmiştir. Karar taraflarca temyiz edilmiştir.
Davacı idare vekili; tapudaki takyidatların hükme yansıtılmadığını, raporun uygun olmadığını ve kavak ağaçlarına değer biçilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür. Davalılar vekili ise hükmedilen bedelin düşük olduğunu, raporun hatalı olduğunu, faiz aralığının kısa belirlendiğini ve son kamulaştırma bedelinin tamamına faiz işletilmesi gerekirken bir kısmına işletildiğini savunmuştur.
Daire, 6100 sayılı HMK m. 369, 370 ve 371 ile 2942 sayılı Kanun m. 10/8 ve m. 11/1-2’yi uygulamıştır. Değerlendirmede, ilk derece kararının bozmaya uygun olduğu, hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf lehine oluşan kazanılmış hakka dokunulamayacağı vurgulanmıştır. Davalıların tüm, davacı idarenin ise diğer temyiz itirazları reddedilmiştir.
Belirleyici gerekçe, Daire’nin önceki bozmasında ilk kararla hükmedilen bedele faiz işletilmesine ilişkin kısmın maddi hataya dayalı olması ve bunun taraflar yönünden usuli müktesep hak oluşturmamasıdır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kararı öncesi verilen kararla hükmedilen 313.500,64 TL bedele dava tarihinden ilk karar tarihine kadar faiz işletilmesi hatalı görülmüş; bu hata yeniden yargılama gerektirmediğinden HMK m. 370/2 uyarınca hüküm düzeltilerek onanmıştır. Karar oy birliğiyle verilmiştir.
Künye
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/5379, K. 2025/174, T. 07.01.2025
Yargılama yolu
İlk derece: kabul · İstinaf: esastan ret · Temyiz eden: davacı
Savunma
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen taşınmazın kapama meyve bahçesi niteliğinde olduğunu, davacı kurum tarafından teklif edilen bedelin taşınmazın değerinin çok çok altında olduğunu, taşınmaz üzerindeki ağaçların sayısının eksik hesaplandığını, taşınmazın bir kısmının kamulaştırılması nedeniyle geriye kalan kısımda değer kaybı yaşanacağını ileri sürerek tespit edilecek kamulaştırma bedelin…
Temyiz sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; tapudaki takyidatlar yansıtılmadan hüküm kurulduğunu, hükme esas alınan raporun uygun olmadığını, kavak ağaçlarına değer biçilmesinin hatalı olduğunu, resen sebeplerin de gözetilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmedilen bedelin az olduğunu, hükme esas raporun hatalı olduğunu, faiz aralığının hatalı olarak kısa belirlendiğini ve son kamulaştırma bedelinin tamamına faiz işletilmesi gerekirken bir kısmına faiz işletildiğini ileri sürmüştür.
Mevzuat
4650 sayılı Kanun; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (m. 10); 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 371, 370)
Gerekçe özü
“3. Dairemiz bozma kararında ilk kararla hükmedilen bedele faiz işletilmesi yönünde maddi hataya dayalı bozma yapıldığı, bu durumun taraflar yönünden usuli müktesep hak oluşturmadığı anlaşılmakla Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı öncesi verilen kararla hükmedilen 313.500,64 TL bedele dava açılış tarihinden 4 ay içinde hükmedildiği gözetilerek bu bedele faiz işletilmesi hatalıdır.”
Hüküm
Temyiz isteminin reddi, Düzeltilerek onama — oy birliği
Pratik sonuç
Hüküm düzeltilerek onandı; düzeltilen kısım dışında karar aynen kesinleşir.
→Yargılama süreci
1
İlk derece mahkemesiDavayı kabul etti
İlk Derece Mahkemesinin 07.10.2021 tarihli ve 2019/392 Esas, 2021/413 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
2
Bölge adliye mahkemesi (istinaf)İstinaf başvurusunu esastan reddetti
Bölge Adliye Mahkemesinin 03.03.2022 tarihli ve 2022/692 Esas, 2022/687 Karar sayılı kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
✓
Yargıtay 5. Hukuk DairesiDüzeltilerek onama, Temyiz isteminin reddi
1. Davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
?Uyuşmazlık ve gerekçe
3. Dairemiz bozma kararında ilk kararla hükmedilen bedele faiz işletilmesi yönünde maddi hataya dayalı bozma yapıldığı, bu durumun taraflar yönünden usuli müktesep hak oluşturmadığı anlaşılmakla Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı öncesi verilen kararla hükmedilen 313.500,64 TL bedele dava açılış tarihinden 4 ay içinde hükmedildiği gözetilerek bu bedele faiz işletilmesi hatalıdır.
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; tapudaki takyidatlar yansıtılmadan hüküm kurulduğunu, hükme esas alınan raporun uygun olmadığını, kavak ağaçlarına değer biçilmesinin hatalı olduğunu, resen sebeplerin de gözetilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. 2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmedilen bedelin az olduğunu, hükme esas raporun hatalı olduğunu, faiz aralığının hatalı olarak kısa belirlendiğini ve son kamulaştırma bedelinin tamamına faiz işletilmesi gerekirken bir kısmına faiz işletildiğini ileri sürmüştür. Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Amasya ili,... ilçesi, ... köyü 1589 parsel sayılı taşınmazın 584,93 m²lik kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın idare adıan tescilini ve yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
Atıf yapılan mevzuat
4650 sayılı Kanun
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (m. 10)
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 371, 370)
¶Karar metninin tamamı
5. Hukuk Dairesi 2024/5379 E. , 2025/174 K.
MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/281 Esas, 2024/45 Karar
DAVALILAR: ... vekili Avukat ...
KARAR : Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Amasya ili,... ilçesi, ... köyü 1589 parsel sayılı taşınmazın 584,93 m²lik kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın idare adıan tescilini ve yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen taşınmazın kapama meyve bahçesi niteliğinde olduğunu, davacı kurum tarafından teklif edilen bedelin taşınmazın değerinin çok çok altında olduğunu, taşınmaz üzerindeki ağaçların sayısının eksik hesaplandığını, taşınmazın bir kısmının kamulaştırılması nedeniyle geriye kalan kısımda değer kaybı yaşanacağını ileri sürerek tespit edilecek kamulaştırma bedelinin davalı tarafa ödenmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 07.10.2021 tarihli ve 2019/392 Esas, 2021/413 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 03.03.2022 tarihli ve 2022/692 Esas, 2022/687 Karar sayılı kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; belirlenen m² birim fiyatı üzerinden %150 objektif değer artışı uygulanması, ilk kararla hükmedilen bedele tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ilk karar tarihine kadar faiz yürütülmesi ve faiz başlangıç tarihinin 11.08.2019 olarak alınması gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; tapudaki takyidatlar yansıtılmadan hüküm kurulduğunu, hükme esas alınan raporun uygun olmadığını, kavak ağaçlarına değer biçilmesinin hatalı olduğunu, resen sebeplerin de gözetilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmedilen bedelin az olduğunu, hükme esas raporun hatalı olduğunu, faiz aralığının hatalı olarak kısa belirlendiğini ve son kamulaştırma bedelinin tamamına faiz işletilmesi gerekirken bir kısmına faiz işletildiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.
3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı, anlaşılmakla; davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
3. Dairemiz bozma kararında ilk kararla hükmedilen bedele faiz işletilmesi yönünde maddi hataya dayalı bozma yapıldığı, bu durumun taraflar yönünden usuli müktesep hak oluşturmadığı anlaşılmakla Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı öncesi verilen kararla hükmedilen 313.500,64 TL bedele dava açılış tarihinden 4 ay içinde hükmedildiği gözetilerek bu bedele faiz işletilmesi hatalıdır.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Davacı idare vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinde yer alan "ilk kamulaştırma bedeli olan 313.500,64TL'ye dava tarihinden ilk karar tarihi olan 17/06/2019 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine," ibaresinin çıkarılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalılardan alınması gereken 2.107,80 TL temyize başvurma harcından peşin alınan 1.169,40 TL harcın mahsubu ile kalan 938,40 TL harcın alınarak Hazineye irat kaydına,
07.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Son alınma: 31.10.2026 05:21 · İnceleme: doğrulandı · Yayın: 31.10.2026
Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.
Kararı veren kurum: T.C. Yargıtay Başkanlığı. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.
Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.
Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?
Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.
Avukata danışın
Uzman hukukçularımıza danışın
Adınızı ve bulunduğunuz yeri bırakın; bölgenizdeki bir avukat veya hukuk bürosu sizinle iletişime geçsin.
Talep göndermek ücretsizdir; avukatlık ücreti avukatla aranızda belirlenir.
Bilgileriniz yalnızca talebinizin atandığı avukat veya büroyla paylaşılır.
Çerez tercihiniz
MRHUKUK, sitenin güvenli çalışması için zorunlu çerezler kullanır. İzin verirseniz hangi sayfaların ziyaret edildiğini ve sitenin nasıl kullanıldığını anlamak için Google Analytics analiz çerezlerini de kullanırız. Reklam çerezi kullanmıyoruz ve arama metinleriniz Google'a gönderilmez. Ayrıntılar için KVKK aydınlatma metni.