Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/4073 E., 2025/277 K.

5. Hukuk Dairesi 2024/4073 E. , 2025/277 K. MAHKEMESİ : ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ : 11.03.2022 SAYISI : 2019/89 Esas, 2022/165 Karar DAVACI : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili Avukat ... DAVALILAR : 1....vd. vekili Avukat ... 2.... vd. vekili Avukat ... 3. ... vd. KARAR : Kabul TEMYİZ EDEN : Davacı idare vekili Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ...Mahallesi 394 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar ...vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idare tarafından taşınmaza verilen kamulaştırma bedeli çok düşük olduğundan uzlaşmaya varılamadığını, kamulaştırmasız el atma nedeniyle davacı kurum aleyhine ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/535 Esas sayılı tazminat davasını açtıkları, dosyasının derdest olduğu, derdestlik itirazlarının kabulunü talep ettiklerini, ayrıca ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/143 Esas ve 2011/746 Esas sayılı dosyası ile de aynı dava konusu taşınmaz için dava açıldığını ve taşınmazın gerçek değerinin bu dosyalarda belirlendiğini ileri sürmüştür. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 29.03.2013 tarihli ve 2012/85 Esas, 2013/222 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin 29.03.2013 tarihli ve 2012/85 Esas, 2013/222 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile davalı İbrahim Fettahoğlu mirasçıları ... vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazın somut emsallerle karşılaştırılması sonucu bulunacak değerine hükmedilmesi gerekirken paydaş dosyasında kesinleşen m² değerine endeks uygulanması suretiyle bedel tespiti yapılması doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 09.03.2015 tarihli ve 2015/324 Esas, 2015/87 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, davalılara fazla ödenen 144.672,26 TL'nin payları oranında davalılardan alınarak davacıya verilmesine ve dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. C. İkinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin 09.03.2015 tarihli ve 2015/324 Esas, 2015/87 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaza 13.02.2012 değerlendirme tarihi itibarıyla 420,00 TL/m² değer biçilmiş olup, dava konusu taşınmazın diğer paydaşlarınca açılan ve Dairemizdeki temyiz incelemesi sonucunda onanan ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/43 Esas, 2011/746 Karar sayılı dava dosyasında 23.02.2010 tarihi itibari ile dava konusu taşınmaza 520,00 TL/m², ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/542 Esas, 2016/307 Karar sayılı dava dosyasında 15.05.2013 itibarıyla 644,80 TL/m² üzerinden değer biçildiği belirlenmekle paydaş dosyalarında belirlenen değerler nazara alındığında rapor hüküm kurmaya yeterli olmadığından yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi ve kabule göre de tespit edilen kamulaştırma bedeline 14.06.2012 tarihinden ilk karar tarihi olan 29.03.2013 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir. D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz kadastro parseli olduğu halde imar parseli gibi değerlendirilerek yüksek bedel belirlenmesinin hatalı olduğunu, emsalin uygun olmadığını, davalılara fazla ödenen 144.672,26 TL'nin payları oranında davalılardan alınarak davacıya iadesine karar verilmiş olup bedelin idarece iade alınıp alınmadığı araştırılmadan fark bedelin depo edilmesine karar verildiğini ve davalılardan...tarafından 7.634,60 TL idareye iade edilmediği gibi bozma sonrası depo edilen bedeli de alarak fazla kamulaştırma bedeli aldığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları. 3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi doğru ise de kadastro parseli niteliğindeki dava konusu taşınmazın emsal karşılaştırması sonucu belirlenen m² birim bedelinden düzenleme ortaklık payı kesilerek değer biçilmesi gerekirken, kamulaştırılan alan üzerinden düzenleme ortaklık payı kesilmek suretiyle kamulaştırma bedelinin belirlenmesi sonucu itibarıyla doğru olduğundan bozma sebebi yapılmamıştır. 3. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. Davacı idare tarafından davalılardan...adına fazla bloke edilen kamulaştırma bedelinin, davacı idarece başlatılan icra takibi sonucunda iade edilip edilmediği tespit edilemediğinden, şayet davalı...tarafından idareye iade edilmemiş ise 7.634,60 TL’nin bankadan çekilmesine kadar varsa işlemiş nemaları ile birlikte adı geçen davalıdan alınarak davacı idareye verilmesine hükmedilmesi gerektiği düşünülmeden yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Mahkeme kararının hüküm fıkrasının ayrı bir bendi olarak “Davacı idare tarafından davalılardan...adına fazla bloke edilen kamulaştırma bedelinin, davacı idarece başlatılan icra takibi sonucunda iade edilip edilmediği tespit edilemediğinden, şayet davalı...tarafından idareye iade edilmemiş ise 7.634,60 TL’nin bankadan çekilmesine kadar varsa işlemiş nemaları ile birlikte adı geçen davalıdan alınarak davacı idareye verilmesine,” cümlesinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 09.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.