Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/13641 E., 2025/543 K.

10. Hukuk Dairesi 2024/13641 E. , 2025/543 K. MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/946 E., 2024/1911 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/161 E., 2022/144 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı dava dilekçesinde; 24.11.2018 günlü işletmecisi ... olan işyerinde 1 gün süre ile çalışmasının gerçek çalışmaya dayanmadığı ve SGK kayıtlarında çalışma yapılmış gibi işlendiği ve bu şekilde yapılan giriş ve çıkış işleminin iptalini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde; işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının çalışan olarak değil misafir olarak işletmede bulunduğunu ispat etmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde işçi olarak çalışmadığını ve sehven ve re’sen sigortasının yapıldığının açık olduğunu, Mahkemece tanık anlatımları dikkate alınmadan, tutanağın tutulduğu zaman işyerinin fiili olarak faaliyette bulunup bulunmadığı incelenmeden karar verildiğini, eksik inceleme ile verilen kararın hukuka uygun olmadığını beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacının 24.11.2018 tarihinde 1 gün süre ile çalışmasının gerçek çalışmaya dayanmadığına dair Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. 3.İncelenen dosyada; her ne kadar İlk Derece Mahkemesince tutanak tanıkları ve komşu işyeri tanıkları dinlenmek suretiyle davanın reddine dair karar verilmiş ise de verilen karar eksik araştırma ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır. Davacının yardım amaçlı davalı işyerinde bulunduğu iddiası karşısında bu işyerinde davacı dışında çalışan olup olmadığı araştırılmalı, dönem bordroları celp edilmeli, buna göre belirlenen bordro tanıkları dinlenmeli, dinlenen tanık beyanlarında adı geçen Harun'un beyanı alınmalı, devamlı suretle gelen müşteriler davacıdan sorularak tespit edilip beyanları alınmalı, işyerinde hizmet akdinin unsuru olan bağımlılık unsurunun bulunup bulunmadığı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,13.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.