İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi 2024/1489 E., 2025/23 K. — menfi tespit
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi · İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi · E. 2024/1489 · K. 2025/23 · 02.01.2025
Genel Hukukİstinaf (bölge adliye mahkemesi)KesinleştiOy birliğiMenfi tespit
Bu bir istinaf (bölge adliye mahkemesi) kararıdır; Yargıtay içtihadı gibi bağlayıcı değildir, benzer uyuşmazlıklarda yol gösterir.
≡
Kısa özet
Menfi tespit talebiyle açılan davada bölge adliye mahkemesi davaya bakacak mahkemeyi (yargı yerini) belirledi.
Bu özet karar metninden otomatik çıkarılmıştır; esas olan karar metnidir.
☺Vatandaş için açıklama
Davacı bu davada menfi tespit talep etmiş.
İki mahkeme de davaya bakmanın kendi görevinde olmadığını söyleyince bölge adliye mahkemesi davaya hangi mahkemenin bakacağını (yargı yerini) belirlemiş. Davanın esası hakkında karar verilmemiştir.
Karar oy birliğiyle verilmiş.
Resmî kaynakta bu karar kesinleşmiş olarak gösteriliyor.
§Avukat için özet
Künye
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi, E. 2024/1489, K. 2025/23, T. 02.01.2025
İlgili mahkemeler
İstanbul 11. Asliye Hukuk Mahkemesi · İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi
Talepler
menfi tespit
Mevzuat
2004 sayılı Kanun (m. 89)
Hüküm
Yargı yerinin belirlenmesi — oy birliği, kesinleşti (kaynağa göre)
Pratik sonuç
Davaya, yargı yeri olarak belirlenen mahkeme bakacaktır.
Emsal değeri
Usule ilişkin bir karardır; davanın esası hakkında emsal değeri sınırlıdır. Benzer usul sorunlarında mahkemenin hangi ölçütlere baktığını göstermesi bakımından yararlıdır.
→Yargılama süreci
•
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk DairesiYargı yerinin belirlenmesi
Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 02/01/2025 gününde oy birliğiyle karar verildi.
?Uyuşmazlık ve gerekçe
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVANIN KONUSU: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit Taraflar arasındaki davada İstanbul 11. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R İstanbul 11. Asliye Hukuk Mahkemesince, "....Kambiyo senedinden kaynaklı takiplerde İİK madde 89/3 uyarınca açılacak davaların ticaret mahkemesinde görülmesi gerekir...." denilmek suretiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına dair verilen kesin karar uyarınca..." görevsizlik karşı yönünde karar vermiştir. Dava, İİK 89/3. maddesi gereği davacıya gönderilen üçüncü haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir. Her ne kadar daha önceki kararlarda Dairemizce farklı yönde değerlendirme yapılmış ve aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, güncel Yargıtay kararı Dairemizce de uygun bulunarak yapılan değerlendirmede, İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına ve görevli mahkemenin, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, asliye hukuk mahkemesi olduğuna göre, davaya bakmak görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.
Atıf yapılan mevzuat
2004 sayılı Kanun (m. 89)
¶Karar metninin tamamı
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
37. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1489
KARAR NO: 2025/23
KARAR TARİHİ: 02/01/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/04/2024
NUMARASI: 2024/245 2024/217
DAVANIN KONUSU: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
Taraflar arasındaki davada İstanbul 11. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R İstanbul 11. Asliye Hukuk Mahkemesince, "....Kambiyo senedinden kaynaklı takiplerde İİK madde 89/3 uyarınca açılacak davaların ticaret mahkemesinde görülmesi gerekir...." denilmek suretiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına dair verilen kesin karar uyarınca..." görevsizlik karşı yönünde karar vermiştir. Dava, İİK 89/3. maddesi gereği davacıya gönderilen üçüncü haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir. Her ne kadar daha önceki kararlarda Dairemizce farklı yönde değerlendirme yapılmış ve aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, güncel Yargıtay kararı Dairemizce de uygun bulunarak yapılan değerlendirmede, İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına ve görevli mahkemenin, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, asliye hukuk mahkemesi olduğuna göre, davaya bakmak görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 02/01/2025 gününde oy birliğiyle karar verildi.
KANUN YOLU: Kesin olmak üzere