Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2024/2129 E., 2025/21 K. — menfi tespit

T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : ... KARAR NO : ... T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : BALIKESİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ARA KARAR TARİHİ : 09/10/2024 NUMARASI : ... Esas DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - ... DAVALILAR/ İTİRAZ EDENLER : 1-... - ... 2-... - ... - ... VEKİLİ : Av. ... - ... DAVALI : 3-... - ... - ... VEKİLİ : Av. ... - ... DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) TALEP : İhtiyati Tedbirin Kaldırılması DAVA TARİHİ : 22/08/2024 KARAR TARİHİ : 13/01/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 13/01/2025 Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/10/2024 tarih, ... Esas sayılı ara kararının istinaf incelemesi neticesinde; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan ticari anlaşma gereği teslim edilecek mermerlere karşılık dava konusu çeklerin avans amacıyla teminat olarak davalı şirkete, şirket yetkili ortağı ...'ya ve ortaklıktan ayrılan kardeşi ...'ye verildiğini, ancak avans niteliğindeki çeklere karşılık mal tesliminin yapılan ihtara rağmen yerine getirilmediğini belirterek 18 adet çek nedeni ile borçlu olmadıklarının tespitine ilişkin davada çekler hakkında ödeme yasağı tedbirine dair ihtiyati tedbir karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece 29/08/2024 tarihli ara karar ile; dava konusu çeklerin ibrazı veya takibe konu edilmesi halinde davacı taraf açısından telafisi imkansız zararın doğma ihtimalinin bulunması ve yaklaşık ispat koşullarının oluşması nedeniyle İİK 72/2 ve HMK'nın 389 ve devamı maddeleri uyarınca 18 adet çek yönünden çek bedelleri toplamı olan 5.045.000,00 TL'nin %20'si oranında teminatın yatırılması karşılığında mezkur çeklerin davalılar ... İthalat İhracat Sanayi Ticaret A.Ş., ... ve ... tarafından tahsil amacıyla muhatap bankaya ibrazı halinde ödenmemesi ve yapılacak icra takiplerinin durdurulması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. Davalılar ... ve ... İthalat İhracat Sanayi Tic. AŞ. vekili 18/09/2024 havale tarihli cevap dilekçesi ile; Mahkeme ara kararına konu tedbirin kambiyo senetlerinden olan çekler hakkında olduğunu, sebepten mücerret ve tedavül kabiliyetine haiz çekin ticari hayattaki yeri ve güvenilirliği, davacının davasını destekler hiçbir belge sunamamış olması ve enflasyonist ortamı dikkate alındığında verilen tedbirin kaldırılması aksi kanaatteyse teminatın %120 oranında artırılmasını talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, duruşmalı yapılan inceleme ile; davalılar ... ve ... İthalat İhracat Sanayi Tic. AŞ. vekili tarafından itiraz edilen 29/08/2024 tarihli ihtiyati tedbire ilişkin ara kararın usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun olduğu, yine takdir olunan teminat miktarının HMK.'nun 392 ve 84, 87 madde hükümlerine uygun olması nedeniyle bir kısım davalılar vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davalılar ... ve ... İthalat İhracat Sanayi Tic. AŞ. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalılar vekili istinaf dilekçesi ile; yerel mahkemece verilen tedbir ve bu karara itiraz sonrası verilen itirazın reddi kararının gerekçe içermediğini, 6100 sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerine göre tedbir koşullarının gerçekleşmediğini, davacı tarafından iddia edilen sözleşmelere ilişkin herhangi bir belge sunulamadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: Dava, İİK'nın 72. maddesine dayalı takipten önce açılan bedelsizlik nedenli borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup, talep ihtiyati tedbir kararının itiraz sebebiyle kaldırılmasına yöneliktir. Derdest davada, ilk derece mahkemesince, duruşmalı yapılan inceleme ile ihtiyati tedbir kararına itirazının reddine karar verilmiş, karara karşı itiraz eden davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Somut olayda; davacı, keşideci olduğu dava konusu çekleri davalı şirket ile yapılan mermer alım-satım ilişkisi kapsamında avans olarak davalı şirket ve ortaklarına verildiğini, ancak mermer tesliminin yapılmadığını bu nedenle bedelsiz kalan çekler sebebiyle borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini ve çeklere yönelik ihtiyati tedbir karar verilmesini talep etmiş, mahkemece dava konusu edilen çek tutarlarının %20'si oranında teminat karşılığı dava konusu çeklerin davalılar tarafından tahsil amacıyla muhatap bankaya ibrazı halinde ödenmemesi ve yapılacak icra takiplerinin tedbiren durdurulmasına karar verilmiş, bir kısım davalıların tedbirin kaldırılmasına yönelik itiraz üzerine yapılan duruşmalı inceleme ile itirazın reddine karar verilmiştir. Bu itibarla, dava konusu çeklere yönelik açılan menfi tespit istemli dava icra takibinden önce açılması sebebiyle tedbir istemi yönünden İİK'nın 72/2 maddesine göre değerlendirme yapılması gerekmektedir. İİK'nın 72/2 maddesinde; "İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." hükmü yer almakta olup, bu durumda tedbir koşullarının bulunup bulunmadığının HMK’nın 389 vd. maddelerine göre belirlenmesi; HMK’nın 390. maddesine göre ise tedbir talep edenin haklılığını yaklaşık olarak ispat edecek şekilde delil sunması gerekmektedir. Bu kapsamda, davacı davalı şirketle mermer alım satım ilişkisi kurulduğunu ve çeklerin bu ilişki kapsamında avans amacıyla teminat olarak verildiğini ileri sürmektedir. Tedbir istemine konu edilen belgeler ödeme aracı niteliğindeki çeke dayalıdır. Bu itibarla, davacı iddiası ve iddianın ispat şekli itibariyle ispata yönelik sunulan delillerin tedbir için gereken yaklaşık ispatı sağlamaması sebebiyle mahkemece itirazın kabulüne ve tedbirin itiraz edenler yönünden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddi doğru görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan bu nedenlerle davalılar ... ve ... İthalat İhracat Sanayi Tic. A.Ş. İstinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, itiraz hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-Davalılar ... ve ... İthalat İhracat Sanayi Tic. AŞ. vekili ...Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esası üzerinden verilen 09/10/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararına itirazın reddi kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereği itiraz hakkında yeniden hüküm kurulmasına; Buna göre; a-Davalılar ... ve ... İthalat İhracat Sanayi Tic. AŞ. vekili Türkiye İş Bankası A.Ş. vekilinin ihtiyati tedbire yönelik itirazının KABULÜNE, Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden verilen 29/08/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararının; -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ... Seri Nolu, ... keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ... Seri Nolu, ... keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli, -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ... Seri Nolu, ... keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli, -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ... Seri Nolu, ... keşide tarihli, 165.000,00 TL bedelli, -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ... Seri Nolu, ... keşide tarihli, 80.000,00 TL bedelli, -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ... Seri Nolu, ...keşide tarihli, 130.000,00 TL bedelli, -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ...7 Seri Nolu, ... keşide tarihli, 120.000,00 TL bedelli, -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ... Seri Nolu, ... keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli, -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ... Seri Nolu, ...keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli, -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ... Seri Nolu, ... keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli, -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ... Seri Nolu, ...keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli, -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ... Seri Nolu, ... keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli, -... Bankası, Erdek Şubesi, ... Hesabına ait, ... Seri Nolu, ... keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli çekler yönünden KALDIRILMASINA, b-İhtiyati tedbir görülmekte olan dava sırasında tesis edildiğinden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, c-Karar gereğinin ilk derece mahkemesince yerine getirilimesine, 3-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları a-Davalılar ... ve ... İthalat İhracat Sanayi Tic. AŞ. vekili ... yatırılan istinaf yoluna başvurma harcının hazineye irat kaydına, istinaf karar harcının talebi halinde davalılara iadesine, b-Yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek esas karar ile birlikte dikkate alınmasına, c-HMK'nın 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avanstan kullanılmayan kısmının, yatıran tarafa iadesine, d-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, HMK. 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. ... Başkan ... e-imza ... Üye ... e-imza ... Üye ... e-imza ... Katip ... e-imza