Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2023/2376 E., 2025/106 K. — manevi tazminat, maddi tazminat

T.C. BURSA BAM 13. HUKUK DAİRESİ T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A 13. HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO : 2023/2376 KARAR NO : 2025/106 BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/34 KARAR NO : 2023/114 KARAR TARİHİ : 01/02/2023 İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : 20/04/2023 DAVACILAR : 1-... - ... 2-... - ... VEKİLİ : Av. ... - DAVACI : ... - ... ... DAVALILAR : 1- 2-... - ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : VEKİLLERİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan) B.A.M. KARAR TARİHİ : 15/01/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 17/01/2025 Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde, 15/01/2019 tarihinde meydana gelen ölümlü trafik kazasında, davalı ...'nın sevk ve idaresinde bulunan ve ... Taşımacılığı Gıda Tek. San. Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu ... plakalı aracın ...'a çarpması ve ezmesi sonucu olay yerinde hayatını kaybettiğini, 17/05/2019 tarihli arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığını, ayrıca Bursa 6.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/243 esas sayılı dosyasında kaza ile ilgili davanın devam ettiğini, soruşturma aşamasında alınan raporda sürücünün asli kusurlu bulunduğunu, müvekkiline sigorta şirketi ödemesinin yetersiz olduğunu beyanla şimdilik 1.000,00-TL maddi ve 200.000,00-TL manevi tazminatın davalılardan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacılar vekili 22/12/2020 tarihli dilekçesi ile; Dava dilekçesindeki 1.000 TL maddi tazminatın 1/4 ünü baba için kalanı çocuklarına eşit olarak, manevi tazminatı ise baba için 50.000 TL, çocuklar için ayrı ayrı 75.000 TL olarak talep ettiğini bildirmiştir. Davacı vekili 27/05/2022 havale tarihli ıslah dilekçesi ile; destek zararının müvekkili Recep için 1.041.852,39-TL, ... için 168.058,36 TL, ... için 100.052,06 TL olarak belirlendiğinden talebini 1.407.613,82 TL olarak ıslah ettiğini bildirmiştir. Davalı ... Taşımacılığı Gıda Tekstil Sanayi Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususların ticari dava olduğunu, TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, işbu davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin de Bursa Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde, kaza nedeniyle açılan hasar dosyasında yapılan incelemeler neticesinde hazırlanan aktüeryal rapora istinaden davacılara 09/04/2019 tarihinde 262.349,00TL destekten yoksun kalma tazminatı ödendiğini, söz konusu ödeme nedeniyle müvekkilinin başkaca bir sorumluluğunun kalmadığını, ölüm ile kaza arasında illiyet bağının olduğunun ispatlanması gerektiğini, kusur oranının bilirkişi tarafından tesbit edilmesi ve mütevefanın gelirinin ispatlanması ve aktüerya bilirkişisinden zarar konusunda rapor aldırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davacının ıslah talepli maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, davacı ... için 1.041.852,39- TL (Sigorta şirketi 67.631,77 -TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla), davacı ... için 100.052,06-TL (Sigorta şirketi 13.435,98 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla), davacı ... için 168.058,36-TL (Sigorta şirketi 16.583,25-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla), maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacıların manevi tazminat davalarının kabulüne, davacı ... için 50.000 -TL davacı ... için 75.000,00- TL, davacı ... için 75.000,00- TL manevi tazminatın davalılar ....Ltd Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir. Davalı ...Ş. vekili istinafa başvuru dilekçesinde, davaya konu kaza sonucu vefat eden müteveffanın birden fazla hak sahibi bulunduğu, zararın teminat limitini aştığı için garameten paylaştırma yapılması gerektiğini, gareme hesabı yapıldığında davacılara hasar aşamasında yapılan ödemenin yeterli olduğunun görüleceğini, müteveffanın anne ve babası da hak sahibi olup bu husus göz önünde bulundurulmadan hesaplama yapılarak hüküm kurulduğunu, dava öncesi davacılara 262.349,00-TL destekten yoksun kalma tazminat ödendiğini, ödeme tarihindeki verilere göre ödemenin yeterli olup olmadığının tespitinin gerektiğini, 1,8 teknik faizle hesaplama yapılması gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE : Dava, ölümlü trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Davacılara dava tarihinden önce davalı ...Ş. tarafından 09/04/2019 tarihinde 262.349,00TL destekten yoksun kalma tazminatı ödendiği sabittir. Desteğin çocuksuz olması durumunda desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir. Çocukların, eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş, çocuklar ile ana babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, ana ve babaya 1’er pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile ana ve babaya ayrılacak paylar düşecektir. Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Ana ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, ana ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminatın bu ilkelere göre hesaplanması gerekmektedir. (Yargıtay 17 HD, 2020/3231 E- 2021/2851 K Sayılı ilam). 2918 Sayılı KTK 96/1 maddesi gereği, zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde ön görülen sigorta tutarından fazla ise, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulacaktır. Garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde ön görülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır (Yargıtay 17 HD 2020/202 E-2021/2045 K sayılı ilam). Davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, davacıların payının 360.000 TL olan sigorta limitini aştığı, nüfus kayıtlarına göre hayatta olduğu anlaşılan murisin anne ve babasının payları da gözetilerek ödeme tarihindeki verilere göre ödemenin yeterli olup olmadığı tespit edildikten sonra garame hesabı yapılarak karar verilmelidir. Davalı ...Ş. vekilinin bu yöndeki istinaf istemi yerindedir. Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih, 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; 2918 sayılı KTK 90 maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda ön görülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; tazminat hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminatın, TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant yöntemi kullanılarak, bilinmeyen devirdeki gelirlerin her yıl için %10 artırılıp, %10 iskonto edilmesi suretiyle, teknik faiz dikkate alınmaksızın hesaplanması gerekecektir (Yargıtay 17 HD 2019/3292 E- 2021/1848 K sayılı ilam). Davalı ...Ş. vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin reddi gerekmiştir. Ölenden eş sıfatıyla destek alan kişinin yeniden evlenmesi halinde, evlenen eşin, desteğinden yararlandığı kişinin yardımından yoksun kaldığından bahsedilemeyeceği ve desteği olan ölen eşinden dolayı destek tazminatına hak kazanamayacağı halde davacı eş ...'in dava devam ederken (11.08.2020 tarihinde) yeniden evlenmiş olduğu, mahkemenin hükme esas aldığı hesap raporunda ise, davacı eş yönünden desteğin muhtemel bakiye ömür süresinin tamamı için tazminat hesabı yapıldığı anlaşılmaktadır. Oysa, destekten yoksun kalma tazminatının amaç ve kapsamı karşısında; somut gerçeğin bulunduğu durumda varsayımlara dayalı hesaplama yapılamayacağı; destek alacaklısı olan davacının ancak eşinin ölüm tarihi ile kendisinin yeniden evlendiği tarih aralığı için tazminata hak kazanabileceği gözetilip hesaplama yapılmalıdır. Buna göre mahkemece, davacı eş Recep için, davaya konu kaza tarihi ile davacının yeniden evlendiği tarih arasındaki süre için tazminatın hesaplanması, murisin anne ve babasının paylarının ayrılması halinde ödeme tarihindeki verilere göre ödemenin yeterli olup olmadığının tespiti ile ödemenin yetersiz olduğunun anlaşılması halinde güncel asgari ücrete göre hesaplama yapılması hususlarında, daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir ek rapor alınıp, hükmün sadece istinafa gelen davalı ...Ş. lehine kaldırılmasına karar verildiği, davacılar ve diğer davalılar tarafından hüküm istinaf edilmediği için kazanılmış haklar gözetilerek karar verilmelidir. (Yargıtay 4 HD 2023/6012 Esas 2023/10021 Karar) HMK'nun 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, hükmün esasını etkileyecek tüm deliller toplanmadan karar verilmesi nedeniyle karar usul ve yasaya aykırı olup davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle kabulü ile mahkeme kararının HMK’nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı ...Ş. vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/02/2023 tarih ve 2020/34-2023/114 sayılı kararının KALDIRILMASINA, Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine, 3-Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, 4-İstinaf kanun yoluna başvuran taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere 15/01/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi. ... Başkan ... ... Üye ... ... Üye ... ... Katip ...