Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2023/594 E., 2025/21 K.
Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi · Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi · E. 2023/594 · K. 2025/21 · 22.01.2025
Ticaret Hukukuİlk derece mahkemesiKesinleşmedi
Bu bir ilk derece mahkemesi kararıdır; Yargıtay içtihadı gibi bağlayıcı değildir, benzer uyuşmazlıklarda yol gösterir.
≡
Kısa özet
Bu davada mahkeme davayı kabul etti ve karar verilmesine yer olmadığına hükmetti. İncelenen temel soru: davalının davacı proğramlarını izinsiz veya lisanssız bir şekilde kullanıp kullanmadığı, haksız eylem tarihinin yükleme tarihinin ne olduğu, davacının alabileceği tazminat miktarının ne olabileceği.
Bu özet karar metninden otomatik çıkarılmıştır; esas olan karar metnidir.
☺Vatandaş için açıklama
Dava şu taleple açılmış:
Davacı vekili dilekçeleriyle özetle; müvekkilinin lisans hakkı kendisine ait olan "...." isimli bilgisayar yazılımının.... uyarınca eser sahibi olduğunu, müvekkilinin ... yazılım programını .... tarafından 24.05.2012 tarihinde tescil ettirdiğini, müvekkilinin .... nezdinde ... isim hakkının marka tescilini de .... nosu ile gerçekleştirmiş olduğunu, "..." isimli programın, sahibinin hususiyetini taşıdığını ve ... kap…
Karşı taraf davanın reddini istemiş. Savunmanın özü:
Davalı şirket vekili dilekçeleriyle, davacının hak sahibi olduğu bilgisayar programı davalı şirket tarafından kullanılmadığını, kullanılmasını gerektirecek bir durum da bulunmadığını, müvekkili şirkete ait işyerinde birçok bilgisayar bulunduğunu, davacı şirketin talebi ile yapılan tespit sırasında da belirlendiği üzere müvekkili şirkete ait bilgisayarlarda "..." isimli bilgisayar programı yüklü olmadığını, müvekkili…
Mahkemenin cevapladığı temel soru: davalının davacı proğramlarını izinsiz veya lisanssız bir şekilde kullanıp kullanmadığı, haksız eylem tarihinin yükleme tarihinin ne olduğu, davacının alabileceği tazminat miktarının ne olabileceği.
Mahkeme kararında birden fazla sonuç var (davanın kabulü ve karar verilmesine yer olmadığı); her biri farklı bir istem veya taraf içindir.
Mahkemenin gerekçesinden:
Sahibinin hususiyetini taşıyan, yani orijinallik niteliğini haiz bir fikri emek ürününün, eser olarak addedilebilmesi için; aynı zamanda 5846 Sayılı ...’de dört ana kategori altında ifade edilen ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanat ve sinema eser çeşitlerinden birine dahil olması gerekmektedir.
Resmî kaynakta bu karar henüz kesinleşmemiş görünüyor; üst mahkemede değişebilir.
§Avukat için özet
Künye
Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2023/594, K. 2025/21, T. 22.01.2025
Savunma
Davalı şirket vekili dilekçeleriyle, davacının hak sahibi olduğu bilgisayar programı davalı şirket tarafından kullanılmadığını, kullanılmasını gerektirecek bir durum da bulunmadığını, müvekkili şirkete ait işyerinde birçok bilgisayar bulunduğunu, davacı şirketin talebi ile yapılan tespit sırasında da belirlendiği üzere müvekkili şirkete ait bilgisayarlarda "..." isimli bilgisayar programı yüklü olmadığını, müvekkili…
Uyuşmazlık
davalının davacı proğramlarını izinsiz veya lisanssız bir şekilde kullanıp kullanmadığı, haksız eylem tarihinin yükleme tarihinin ne olduğu, davacının alabileceği tazminat miktarının ne olabileceği
Mevzuat
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
Gerekçe özü
“Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, bir fikri emek ürününün; eser olarak addedilebilmesi için birtakım şartların kümülatif olarak bir arada bulunması gerekmektedir.”
“Sahibinin hususiyetini taşıyan, yani orijinallik niteliğini haiz bir fikri emek ürününün, eser olarak addedilebilmesi için; aynı zamanda 5846 Sayılı ...’de dört ana kategori altında ifade edilen ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanat ve sinema eser çeşitlerinden birine dahil olması gerekmektedir.”
Hüküm
Davanın kabulü, Karar verilmesine yer olmadığı — kesinleşmedi (kaynağa göre)
Pratik sonuç
Kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir; kesin olarak verilen kararlar bunun dışındadır.
→Yargılama süreci
•
Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk MahkemesiDavanın kabulü, Karar verilmesine yer olmadığı
Davanın Kabulüne,
?Uyuşmazlık ve gerekçe
Mahkemenin cevapladığı sorudavalının davacı proğramlarını izinsiz veya lisanssız bir şekilde kullanıp kullanmadığı, haksız eylem tarihinin yükleme tarihinin ne olduğu, davacının alabileceği tazminat miktarının ne olabileceği.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, bir fikri emek ürününün; eser olarak addedilebilmesi için birtakım şartların kümülatif olarak bir arada bulunması gerekmektedir.
Sahibinin hususiyetini taşıyan, yani orijinallik niteliğini haiz bir fikri emek ürününün, eser olarak addedilebilmesi için; aynı zamanda 5846 Sayılı ...’de dört ana kategori altında ifade edilen ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanat ve sinema eser çeşitlerinden birine dahil olması gerekmektedir.
Davacı ve davalılar arasındaki uyuşmazlık, davalının davacı proğramlarını izinsiz veya lisanssız bir şekilde kullanıp kullanmadığı, haksız eylem tarihinin yükleme tarihinin ne olduğu, davacının alabileceği tazminat miktarının ne olabileceği noktasında toplanmaktadır. Davacı ... ... adresinde Bilirkişi ve mahkeme heyeti ile 25.10.2023 tarihinde birlikte keşif yaptırdığı, bu kapsamda düzenlenen 31.10.2023 tarihli Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda “… Bir (1) adet bilgisayarda ... adlı yazılımın “.... versiyonunun kurulu olduğunun tespit edildiği ve iki versiyonunda kurulma tarihinin 07.07.2023 olduğu” hususlarına yer verildiği görülmüştür. Davaya Konu Yazılımın ve Ekli Modüllerin Eser Niteliği
Davalı bilgisayarlarında tespit edilen davacıya ait programlar için taraflar arasında yapılmış herhangi bir lisans sözleşmesinin bulunmadığı, İhlal Olunan Mali Hakların Neler Olduğu: Lisanssız olarak kurulu ve çalışır vaziyette olan program, üretici firma/kişi/kişiler tarafından eser olarak tescil ettirilmiş ve lisanslı olarak kullanılmasına izin verilen program olup 5846 sayılı ... kapsamında koruma altındadır. Kanunun 21, 22, 23, 24 ve 25 maddelerinde mali haklardan “işleme”, “çoğaltma”, “yayma”, “temsil” ve “umama iletim” hakları düzenlenmektedir. Eser sahibi veya mali hak sahibi bu hakların bizzat kendisi kullanabileceği gibi, onlar üzerinde üçüncü kişilere lisans yolu ile kullanma yetkisi tanıyabilir. Ayrıca bu hakların her biri üzerinde devir muameleleri de yapılabilir. Lisans veya devirler süreli veya süresiz olabilir.
Atıf yapılan mevzuat
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
¶Karar metninin tamamı
T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/594 Esas - 2025/21
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/594
KARAR NO : 2025/21
....
DAVA : Eser Vasfındaki Bilgisayar Programının İzinsiz ve Lisansız Biçimde Bilgisayarlara Kurulumunun Yapılarak Kullanılmasından Doğan Telif Tazminatı
DAVA TARİHİ : 22.12.2023
KARAR TARİHİ : 22.01.2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03.02.2025
Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan .... Kurulumunun Yapılarak Kullanılmasından Doğan Telif Tazminatının tahsili istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili dilekçeleriyle özetle; müvekkilinin lisans hakkı kendisine ait olan "...." isimli bilgisayar yazılımının.... uyarınca eser sahibi olduğunu, müvekkilinin ... yazılım programını .... tarafından 24.05.2012 tarihinde tescil ettirdiğini, müvekkilinin .... nezdinde ... isim hakkının marka tescilini de .... nosu ile gerçekleştirmiş olduğunu, "..." isimli programın, sahibinin hususiyetini taşıdığını ve ... kapsamında ilim ve edebiyat eseri vasfında olduğunu, müvekkilinin tüm yasal hakları kendisinde bulunan bu programın kullanılması ve sair şekilde çoğaltılması, değiştirilmesi, işlenmesi, tersine mühendislik işlemine tabi tutulması, tamamının veya bir bölümünün başka bir şekilde kullanılması v.b. konularında yurt içinde veya yurt dışında hiçbir kişi ya da kuruluşa izin ya da yetki vermediğini, davalı firma tarafında da lisanssız bir şekilde ... programını ve ürünlerinin kullandığı ihbarı sonrasında .... karar sayılı dosyası ile 25.10.2023 tarihinde yapılan tespit sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere .... adresinde davalı şirketin iş sahibi olduğunu, yapılan tespit işlemi sırasında birden çok bilgisayarın mevcut olduğunu ve toplam 1 adet bilgisayarında ......'ye (Müvekkili firmanın eski ticari ünvanı) ait olan ... 5.2 ve ... 8.0 programlarını.... ve diğer yüklü modüller, olduğunun tespit edildiğini, bilgisayarda ... programının uzantısı olan *.ncz ile yapılan aramada çeşitli isimlerle adlandırılmış 1.583 adet öğe bulunduğunun tespit edildiğini, ilgili bilirkişi raporu ile birlikte davalı firma tarafından müvekkili şirket yazılımlarının izinsiz olarak korsan diye tabir edilen biçimde yüklenmiş ve kullanılmakta olduğunun tespit edildiğini, davalı şirketin, davacının sahibi olduğu bilgisayar yazılımlarını herhangi bir sözleşme ve izne tabi olmaksızın, şifre kırmak suretiyle bilgisayarında kullandığını, işi ve faaliyet alanı gereği bu programlardan haksız kazanç elde ettiğinin açıkça ortaya çıktığını, davalının ...’e aykırı hareket etmek suretiyle müvekkili şirketin mali haklarına tecavüz ettiğini; bu nedenle davalı aleyhine ...’in 68. maddesi uyarınca, davaya konu bilgisayar programının satımı konusunda sözleşme olması halinde belirlenecek bedelin 3 katı tutarında tazminat talep ettiklerini, ifade ederek; davanın kabulüne, ... m.68 hükmü uyarınca bilgisayar programlarının davalı tarafından izinsiz ve lisansız kullanılması nedeniyle müvekkil şirketin mali hakları ihlal edildiğinden, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00.-TL’nin öncelikle programların yükleme tarihlerinin tespit edilmesi halinde yükleme tarihinden itibaren, mümkün olmaması halinde ise haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini; ıslah dilekçesiyle istemini 649.641,60TL'ye yükselterek, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı şirket vekili dilekçeleriyle, davacının hak sahibi olduğu bilgisayar programı davalı şirket tarafından kullanılmadığını, kullanılmasını gerektirecek bir durum da bulunmadığını, müvekkili şirkete ait işyerinde birçok bilgisayar bulunduğunu, davacı şirketin talebi ile yapılan tespit sırasında da belirlendiği üzere müvekkili şirkete ait bilgisayarlarda "..." isimli bilgisayar programı yüklü olmadığını, müvekkili şirketin, ... ile sözleşme imzaladığını ve tüm işlemlerin ... tarafından yürütüldüğünü, dava konusunu oluşturan yazılımın yüklü olduğu iddia edilen bilgisayarın, davalı müvekkili şirkete ait olmadığını,.... isimli muhasebeciye ait olup onun tarafından şahsi işleri için kullanıldığını, davalı şirketin, kendi işlerinde kullanmadığı ve kullanmasına da gerek olmayan bilgisayar programını,... isimli kişinin kendi inisiyatifi ile kullanmasının sonuçlarından davalı şirketi sorumlu tutmanın mümkün olmadığını, davacı şirketin, davaya konu bilgisayar programının izinsiz kullanılmasına adeta izin verdiğini, davacı şirketin kusurunun bulunup bulunmadığı değerlendirilmesi gerektiğini, davacı şirketin iyiniyetli olup olmadığının tespiti ve müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi yönünden, hangi sitelerde ve ne zamandan beri paylaşıldığının ve engelsiz kurulumunun yapılabildiğinin, hangi bilgisayara indirim yapıldığının nasıl tespit edildiğine (programın içinde bu yönde bir yazılım bulunup bulunmadığının) ilişkin uzman bilirkişilerce incelemesini talep ettiklerini, bilgisayar programının yüklenmesinde, davacı şirketin iyiniyetli olmadığı, kusurunun bulunduğu değerlendirilerek, herkesin haklarını kullanırken ve iyiniyetli olması gerektiğini, davacı şirketin iyiniyetli olmaması nedeniyle M.K. m.2 gereğince davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Tarafların tüm delilleri toplanmış, değişik iş dosyanın bir örneği celp olunmuş, teknik hususlara ilişkin mütalaa içeren bilirkişi raporları dosyaya ibraz ettirilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını ve bilirkişi incelemesi yapılmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
GEREKÇE :
Davacı ve davalılar arasındaki uyuşmazlık, davalının davacı proğramlarını izinsiz veya lisanssız bir şekilde kullanıp kullanmadığı, haksız eylem tarihinin yükleme tarihinin ne olduğu, davacının alabileceği tazminat miktarının ne olabileceği noktasında toplanmaktadır.
İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER;
Davacı ... ... adresinde Bilirkişi ve mahkeme heyeti ile 25.10.2023 tarihinde birlikte keşif yaptırdığı, bu kapsamda düzenlenen 31.10.2023 tarihli Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda “… Bir (1) adet bilgisayarda ... adlı yazılımın “.... versiyonunun kurulu olduğunun tespit edildiği ve iki versiyonunda kurulma tarihinin 07.07.2023 olduğu” hususlarına yer verildiği görülmüştür.
Davaya Konu Yazılımın ve Ekli Modüllerin Eser Niteliği
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun “Tanımlar” Kenar Başlığını taşıyan 1/B maddesinin a bendinde; fikri hukukun temel kavramlarından bir tanesi olan eser kavramının tanımı yapılmıştır. Bu maddeye göre eser, “Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini” ifade etmektedir. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, bir fikri emek ürününün; eser olarak addedilebilmesi için birtakım şartların kümülatif olarak bir arada bulunması gerekmektedir.
Bu koşullardan bir kısmı “esasa” bir diğer kısmı da “şekle” ilişkindir:
Esasa ilişkin şart: “Eserin, sahibinin özelliğini/hususiyetini taşıyor olması”dır. Sahibinin hususiyetini taşımaktan kasıt, herkes tarafından vücuda getirilememe, yani “fikri” bir çalışmada ortaya konulan bağımsız bir bilgi, hüner, beceri, yorum, düşünce, özel çaba ve emeğin bulunması ve eser sahibinin bilimsel erkini ortaya koyarak, ortalama nitelikteki bir insanın sergileyebileceğinden daha yaratıcı niteliğe sahip olması” demektir.
Şekle ilişkin şart ise “Kanunda Belirtilen Eser Kategorilerinden Birine Dahil Olma” koşuludur. Sahibinin hususiyetini taşıyan, yani orijinallik niteliğini haiz bir fikri emek ürününün, eser olarak addedilebilmesi için; aynı zamanda 5846 Sayılı ...’de dört ana kategori altında ifade edilen ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanat ve sinema eser çeşitlerinden birine dahil olması gerekmektedir.
Bu bağlamda, ...’in 2. maddesinin 1. fıkrası davaya konu fikri ürün ile ilintili olarak “herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık programlarının” ilim ve edebiyat eseri olarak addedileceğini ifade etmiştir.
...’in 2/1. maddesi, bilgisayar programları ve sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları birer fikri eser olarak koruma altına alınmıştır.
Yine ... 1/B-g maddesinde bilgisayar programları; “bir bilgisayar sisteminin özel bir işlem veya görev yapmasını sağlayacak bir şekilde düzene konulmuş bilgisayar emir dizgesini ve bu emir dizgesinin oluşum ve gelişimini sağlayacak hazırlık çalışmaları" şeklinde tanımlanmıştır.
Bir bilgisayar programı esas olarak dört bölümden oluşmakta olup, bunlar program akışı, algoritma, kodlar ve kullanıcı ara yüzler şeklindedir.
Bilgisayar programı değişik aşamalardan geçerek oluşan bir mimari yapı gibi olup; ortaya çıkarılan bu yapıda programın esasını ve bunun temelinde yatan düşünceleri okumak mümkündür. Bu düşünce ve fikirler tek başlarına korunmasalar da programlara özgünlük veren ve korunmasını gerekli kılan bu fikir ve düşüncelerin “bilgisayar programı” olarak somutlaştıklarında, nesnel fikri ürünler olarak korunmaları mümkündür.
Program akışı, sistem analizlerinin yapılıp, gereksinimlerinin belirlendiği ve işletim kavramının oluşturulduğu bir bölümdür. Bu bölümde programcı sistem mimarisini kurmakta, verilerin ve girdilerin değerlendirilmesini yapıp, somut problemin çözümü ile ilgili sistemin mimarisini mantıksal dizilimini yapmaktadır. Böyle bir sonucun ise bir fikri çaba gerektirip, elde edilen sonucun bir fikir ifadesi olduğu; şu hâlde yazılımın program akışı bölümü de koruma altındadır.
Kod yazılımı teknik anlamda program yazılımının en önemli bölümlerinden biridir. Hazırlanan program ve hazırlık tasarımları gerek insan gerekse donanım (hardware) tarafından okunup, girdi ve verilerin istenilen şekilde çıktılarının alınmasını sağlayan bölüm kodlama ile mümkündür. Bu nedenle programın kod bölümü de kaynak (source) veya amaç (object) kod ayrımı yapılmadan koruma altındadır.
Algoritma ve ara yüz veya kullanıcı ara yüzü diye bilinen son iki unsur ise koruma kapsamı dışındadır.
Tüm bu hukuki ve teknik anlatımlar bağlamında ... ismi ile üretilip pazarlanan bilgisayar programının, sahibinin hususiyetini yansıtacak biçimde şekillenmiş bulunması, ...’de öngörülen eser türlerinden birinin içine girmesi ve fikri bir çabanın ürünü olması nedeniyle ... anlamında eser olduğu ve “ilim ve edebiyat eseri” vasfında olduğu,
Mali Haklarının veya Kullanılma Yetkisinin Davacıya Ait Olup Olmadığı
...’in eser sahipliğine ilişkin olarak benimsemiş olduğu temel ilke “yaratma ilkesi”dir. Gerek md.1-B/b ve gerekse md.8’de bir eserin sahibinin, onu yaratan kişi olacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, bu yaratma olgusuyla, herhangi bir tescil, kayıt veya benzeri bir prosedüre gere kalınmaksızın eser sahipliği adı verilen hukuki durum yaratılmış olmaktadır. ... md. 11 hükmüne göre de yayımlanmış eser nüshalarında veya bir güzel sanat eserinin aslında, o eserin sahibi olarak adını veya bunun yerine tanınmış müstear adını kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayılır. Yukarıda da ifade edildiği üzere, ancak gerçek kişiler, eser sahibi olarak addedilebilecektir. ... md.18/II’de açık bir biçimde ifade edildiği üzere, ‘aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça, memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki hakların bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılacaktır.” Bir diğer ifadeyle, tüzel kişiler, sipariş üzerine veya görevleri gereği yaratılan eserler üzerinde eser sahibi olmayıp; eser sahipliğinden doğan yetkileri kullanan kişiler olarak karşımıza çıkmaktadır. Dava dosyası bu açıdan tetkik edildiğinde, davacı şirketin davaya konu bilgisayar yazılımı üzerindeki mali hakların kullanımına ilişkin olarak herhangi bir nizanın bulunmadığı ve davacı şirketin, bu ürünü, kendi tescilli markası altında piyasaya sunduğu gözlemlenmiştir. İzah edilmeye çalışılan bu nedenlerle, davaya konu bilgisayar yazılımı üzerinde, davacı şirketin, mali hakları kullanma yetkisi bulunmaktadır.
Dosyada davacı tarafından sunulmuş olan tescil belgeleri ve ... hükümleri de nazara alındığında, dava konusu bilgisayar programının, davalı tarafından kullanımının tespiti tarihinden de evvel, davacı tarafından hazırlatıldığı ve pazarlanmakta olduğu, eserle ilgili mali hakların tasarruf yetkisinin davacı şirkette olduğu; ...’ten doğan mali hakların davacı şirket eliyle kullanılacağı, davacı şirketin engelleme ve tazminat davası açma haklarının olduğu,
Davalı İş Yerinde Yapılan Delil Tespiti Sonucu Tanzim Edilen Bilirkişi Raporu Gözetilerek Anılan Yazılımın ve Ekli Modüllerin Davalının Kaç Adet Bilgisayarına Yüklenmiş Olduğu;
.....İş sayılı dosyası kapsamında, davalı ...’nin, .... numaralı Saha İşletmesi 67510 Gelik/Kilimli/Zonguldak adresinde Bilirkişi ve mahkeme heyeti ile 25.10.2023 tarihinde birlikte keşif yapıldığı, bu kapsamda Bilirkişi ... tarafından hazırlanan düzenlenen 31.10.2023 tarihli bilirkişi raporunda, 1 (bir) adet bilgisayarda ... 5.2 versiyonu ve ... 8.0.1 versiyonunun kurulu ve çalışır olduğu; programların kurulma tarihinin 07.07.2023 olduğu hususlarına yer verilmiştir.
Yüklü Yazılımların .... Mahiyetinde Olup Olmadığı;
Davalı bilgisayarlarında kurulu ... yazılımlarının yüklü yazılımın ... sürümü olmadığı, normal ticari sürüm olduğu,
Yükleme Tarihinin Ne Olduğu;
Bilgisayarda yükleme tarihi 07.07.2023 olarak tespit edildiği için haksız fiilin başlangıç tarihinin 07.07.2023 olarak dikkate alınması gerektiği,
Hangi Sürümünün Yüklendiği
... isimli bilgisayarda ... 5.2 sürümü ve ... 8.0 sürümünün yüklendiği ve çalışır durumda olduğu,
Hangi Modüllerinin Olduğu;
.... isimli bilgisayarda
... 5.2 ana modül, ...
... 8.0 ana modül, .... modüllerin yüklü olduğu,
Kullanılıp Kullanılmadığı;
Davacı işyerinde bulunan bilgisayarda ... adet ... programı ile oluşturulmuş çizim dosyası bulunduğu, ... programının kurulu ve çalışır durumda olduğu; ... program açılarak var olan çizimlerin görüntülenmesinin de kullanım olarak değerlendirilebileceği,
Nasıl Çalıştırıldığı
... yazılımın lisanlı olarak alınmasıyla, .... cihazı verilmekte, bu anahtar olmadan program çalışmamaktadır. Lisanslı yazılımlarda, lisanslı ürünlerin kullanım tanımlanarak müşteriye verilmektedir.
Lisansız yazılımlarda bu USB cihazı bulunmamaktadır. Yazılımın, “kırık (Crack)” olarak tabir edilen bir kurulum dosyasından kurulduğu, diğer bir ifadeyle, yazılımın lisanslı alınması halinde yazılım CD’si ve beraberinde gelen kilit aparatı (dongle) mevcut olmadığı halde, bilgisayarca “varmış gibi algılanacak şekilde düzenlenmiş bir kurulum dosyasından” yüklendiği,
Lisanslı Olup Olmadığı ;
Davalı bilgisayarlarında tespit edilen davacıya ait programlar için taraflar arasında yapılmış herhangi bir lisans sözleşmesinin bulunmadığı,
İhlal Olunan Mali Hakların Neler Olduğu:
Lisanssız olarak kurulu ve çalışır vaziyette olan program, üretici firma/kişi/kişiler tarafından eser olarak tescil ettirilmiş ve lisanslı olarak kullanılmasına izin verilen program olup 5846 sayılı ... kapsamında koruma altındadır. Kanunun 21, 22, 23, 24 ve 25 maddelerinde mali haklardan “işleme”, “çoğaltma”, “yayma”, “temsil” ve “umama iletim” hakları düzenlenmektedir. Eser sahibi veya mali hak sahibi bu hakların bizzat kendisi kullanabileceği gibi, onlar üzerinde üçüncü kişilere lisans yolu ile kullanma yetkisi tanıyabilir. Ayrıca bu hakların her biri üzerinde devir muameleleri de yapılabilir. Lisans veya devirler süreli veya süresiz olabilir.
Bir eserin aslına ihtiyacı ortadan kaldırabilecek şekilde başka bir ortama aktarılmasına çoğaltma denilir. Bilgisayar programının kullanılabilir bir kopyasının herhangi bir ortama aktarılması “çoğaltma” fiilini ifade eder. Dolayısıyla bir programın gerek taşınabilir bir diskten gerekse internetten bir başka bilgisayar ortamına yüklenmesi teknik olarak ... anlamında “çoğaltma” fiilidir. Bu bağlamda, dava konusu olayda çoğaltma hakkının tasarrufu niteliğinde bir eylem söz konusudur. Eser üzerindeki mali hakların başkaları tarafından her türlü kullanımı, hak sahibinin iznine bağlıdır. ... m.52 hükümlerine göre yapılmış yazılı sözleşmeye dayanmayan kullanımlar, mali hak ihlali oluşturur.
Olayda, davacıya ait eserin davalı tarafın bilgisayara yüklenebilmesi için, hak sahibinin izninin alındığını gösteren bir belge dosyada mevcut değildir. Yine olayda mali hakları davacının tasarrufunda olan bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara izinsiz (lisanssız) yüklenerek çoğaltılması söz konusudur. Dolayısıyla hak sahibinin ... m.22’den kaynaklanan çoğaltma hakkının ihlal edildiği, bu kapsamda çoğaltma hakkının ihlaline dayalı olarak davacı tarafın tazminat talebinde bulunabileceği,
Davalı işyerinde tespiti yapılan ... 8.0 yazılımın 2023 yılında güncel sürüm olmadığı, güncel sürümün ... 8.5 olduğu,
Davalı işyerinde tespit edilen bilgisayardaki lisansız ... 5.2 ve ... 8.0 yazılımının kurulum tarihinin 07.07.2023 olarak tespit edildiği,
Anılan bilgisayarda hem ... ... ek modüllerin kurulu olduğu,
Aynı bilgisayarda iki farklı sürüm kurulu olması ve ... 8.0 sürümünün yeni sürüm olması ve ... 5.2 sürümündeki özellikleri kapsaması sebebiyle ... 8.0 sürümü ve ek modülleri dikkate alınacaktır. Rayiç bedeli hesaplanacak modüller: ... 8.0 ana modül ve ... şeklinde olacaktır.
... 8.0 sürümünün 2019, ... 8.5 sürümünün 2022 yılında çıktığı, davalı işyerindeki bilgisayara ise 07.07.2023 tarihinde bulunduğu dikkate alındığında, 2023 yılında güncel sürümün ... 8.5 olduğu, davalının bir önceki eski sürüm yazılım aldığı değerlendirildiğinde ürünün eksi ve eksik özellikleri sebebiyle %10 oranında daha indirim yapılabileceği değerlendirilmiştir. ... 8.0 anamodül için yukarıda belirtilen indirimli lisans bedelinin KDV hariç toplam 240.608,00 TL olduğu bunun üzerinden %10 indirim yapıldığında lisans bedelinin: 216.547,20 TL olduğu hesaplanmış olup; ... m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talep edildiğinden davacının talep edebileceği tazminat tutarının 216.547,20 TL X 3 = 649.641,6 TL mertebesinde olabileceği,
Netice itibariyle,
1.Davaya konu ... adlı bilgisayar programının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (...) kapsamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu,
2.Davacı ... Yazılım A.Ş.’nin söz konusu bilgisayar programı üzerinde mali hakları kullanma yetkisine sahip olduğu,
3.Davalının işyerindeki .... modüllerin yüklü olduğu, ana modül ve ek modüllerin kurulu ve çalışır durumda olduğu, yazılımların lisansız olduğu, demo sürümü olmadığı,
4.Davaya konu bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara davacı hak sahibinden izin alınmaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin davacı hak sahibinin ... md. 22’den kaynaklanan “çoğaltma” hakkını ihlal etmiş olduğu,
5.... 8.0 sürümünün 2019, ... 8.5 sürümünün 2022 yılında çıktığı, davalı işyerindeki bilgisayara ise 07.07.2023 tarihinde bulunduğu dikkate alındığında, 2023 yılında güncel sürümün ... 8.5 olduğu, davalının bir önceki eski sürüm yazılım aldığı değerlendirildiğinde ürünün eksik özellikleri sebebiyle %10 oranında daha indirim yapılabileceği, bu durumda ... 8.0 anamodül için yukarıda belirtilen KDV hariç indirimli lisans bedeli olan 240.608,00 TL üzerinden %10 indirim yapıldığında lisans bedelinin 216.547,20 TL olabileceği, ... m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talep edildiğinden davacının talep edebileceği tazminat tutarının 216.547,20 TL X 3 = 649.641,6 TL mertebesinde olabileceği, belirtilen tutara talep doğrultusunda 07.07.2023 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesi gerektiği, sonuçlarına varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H ÜK Ü M :
Davanın Kabulüne,
649.641,60.-TL'nin 01.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Alınması gereken(649.641,60x%68,31=)44.377,01.-TL harçtan peşin alınan 11.269,85.-TL harcın mahsubu ile (44.377,01.-11.269,85.=) bakiye 33.107,16.-TL eksik nispi ilâm harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-13 ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi m.7/3 hükmü uyarınca 3.280,00.-TL arabulucu ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan takdiren 101.446,24 TL nispi ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının yapmış olduğu aşağıda dökümü yazılı 33.998,95.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalının yapmış olduğu bir gider bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde....yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.22.01.2025
Kâtip Hâkim .....
✍e-imzalıdır
✍e-imzalıdır
MASRAF DÖKÜMÜ
İlk Masraf : 578,10.-TL
Bilirkişi Ücreti : 9.000,00.-TL
Tespit Gideri : 12.000,85.-TL
Islah Harcı : 11.000,00.-TL
P.P : 1.420,00.-TL
TOPLAM :33.998,95.-TL
ilk 400.000,00 TL için %16 64.000,00 TL
sonraki 400.000,00 TL için %15 37.446,24 TL
sonraki 800.000,00 TL için %14 0,00 TL
sonraki 1.200.000,00 TL için %11 0,00 TL
sonraki 1.600.000,00 TL için %8 0,00 TL
sonraki 2.000.000,00 TL için %5 0,00 TL
sonraki 2.400.000,00 TL için %3 0,00 TL
sonraki 2.800.000,00 TL için %2 0,00 TL
sonraki 11.600.000,00 TL için %1 0,00 TL
649.641,60 TL için TOPLAM 101.446,24 TL
Son alınma: 19.11.2026 20:20 · İnceleme: doğrulandı · Yayın: 19.11.2026
Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.
Kararı veren kurum: Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.
Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.
Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?
Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.
Avukata danışın
Uzman hukukçularımıza danışın
Adınızı ve bulunduğunuz yeri bırakın; bölgenizdeki ya da uzaktan hizmet verebilen bir avukat veya hukuk bürosu sizinle iletişime geçsin.
Talep göndermek ücretsizdir; avukatlık ücreti avukatla aranızda belirlenir.
Bilgileriniz yalnızca talebinizin atandığı avukat veya büroyla paylaşılır.
Çerez tercihiniz
MRHUKUK, sitenin güvenli çalışması için zorunlu çerezler kullanır. İzin verirseniz hangi sayfaların ziyaret edildiğini ve sitenin nasıl kullanıldığını anlamak için Google Analytics analiz çerezlerini de kullanırız. Reklam çerezi kullanmıyoruz ve arama metinleriniz Google'a gönderilmez. Ayrıntılar için KVKK aydınlatma metni.