Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2024/1442 E., 2025/45 K.
Yargıtay · 7. Hukuk Dairesi · E. 2024/1442 · K. 2025/45 · 06.01.2025
Genel HukukOy birliği
≡
Kısa özet
Dava, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay, kararın usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek onamıştır.
Bu özet yapay zekâ ile karar metninden sadeleştirilmiştir; esas olan karar metnidir.
☺Vatandaş için açıklama
Bu dava, paylı bir taşınmazdaki hisselerin başkasına satılması üzerine açıldı. Davacı, kendi paylı mülkiyet hakkından doğan ön alım hakkını (satılan payı öncelikle satın alma hakkı) kullanmak istediğini söyleyerek, satılan hisselerin kendi adına geçirilmesini talep etti.
İlk derece mahkemesi, satışın davacıya bildirilmediğini ve davacının yasal süre içinde dava açtığını kabul ederek davayı karara bağladı. Bölge adliye mahkemesi de bu kararı doğru buldu ve istinaf başvurusunu esastan reddetti.
Dosya Yargıtay’a taşındı. Yargıtay, dosyadaki belgelere, tarafların iddia ve savunmalarına ve uygulanması gereken hukuk kurallarına bakarak yerel kararın hukuka uygun olduğuna karar verdi. Böylece önceki karar geçerli kaldı. Bu sonuç, uyuşmazlığın Yargıtay aşamasında da aynı şekilde korunması anlamına gelir.
§Avukat için özet
Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş; Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Temyiz eden davalı vekili, keşif yapılmadan ve bilirkişi raporu alınmadan karar verildiğini, ayrıca hükmün haksız zenginleşmeye yol açtığını ileri sürmüştür.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, ön alım hakkının paylı mülkiyette payın üçüncü kişiye satılmasıyla kullanılabilir hale gelen bir hak olduğunu; kullanılması halinde paydaş ile alıcı arasında satıcı-alıcı ilişkisine benzer bir satım ilişkisi kurulduğunu ve ön alım bedelinin tapuda gösterilen satış bedeli ile alıcının ödediği harç ve masraflardan oluştuğunu belirtmiştir. Bozma için 6100 sayılı Kanun’un 371. maddesindeki sebeplerin varlığı aranmış; temyizen incelenen kararın tarafların iddia ve savunmaları, dayanak belgeler, uygulanacak hukuk kuralları, dava şartları ve ispat kuralları bakımından usul ve კანuna uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuçta, 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bölge adliye mahkemesi kararı onanmıştır. Karar oy birliğiyle verilmiştir.
Künye
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/1442, K. 2025/45, T. 06.01.2025
İlgili mahkemeler
Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
Yargılama yolu
İstinaf: esastan ret · Temyiz eden: davacı
Savunma
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın hissenin satışından haberdar olduğunu, kendisinin bu hisselerin alınmasında bizzat bulunduğunu, davacının kötüniyetli olduğunu ve davanın haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mevzuat
6100 sayılı Kanun (m. 371, 370)
Gerekçe özü
“Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş…”
Hüküm
Onama (bölge adliye mahkemesi kararı) — oy birliği
Pratik sonuç
Hüküm onandı; temyiz edilen karar bu haliyle kesinleşir.
→Yargılama süreci
2
Bölge adliye mahkemesi (istinaf)İstinaf başvurusunu esastan reddetti
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
✓
Yargıtay 7. Hukuk DairesiOnama
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
?Uyuşmazlık ve gerekçe
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş…
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in, Antalya İli, Manavgat İlçesi, Sorkun Mahallesinde kain 2541 ada, 8 parsel No.lu taşınmazda 1/3 oranında pay sahibi olduğunu, dava konusu taşınmazın 1/10 oranında paylı maliklerinin 05.01.2021 tarihinde bu hisselerini 460.800,00 TL karşılığında davalı şirkete sattıklarını, ancak bahse konu hisselerin satışının müvekkiline haber verilmediğini, müvekkilinin yasal ön alım hakkını kullanarak adı geçen hisseleri devralmak istediğini belirterek, davalının dava konusu taşınmaz üzerindeki hissesinin iptali ile müvekkili adına tesciline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; davacının dava konusu taşınmazda 1/3 oranında, davalının 1/10 oranında hissesi bulunduğu, davalının 05.01.2021 tarihinde taşınmazın hissedarı Lale ...'un 1/30 hissesini 153.000,00 TL bedel ile, 24.11.2020 tarihinde ise, ... ve ...'in 1/30'ar hisselerini 153.500,00'er TL bedel ile satın aldığını, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davalı tarafın dava konusu taşınmazdaki hisseleri satın alırken, davacıya herhangi bir ihtar tebliğ ettirmediği, davacının satışı öğrendiği tarihten itibaren yasal süresi içerisinde şufa hakkını kullanmak için dava açtığı, tapu satış bedelleri ve alıcının payına düşen tapu masraflarını mahkeme veznesine depo ettiği anlaşılmakla davanın kabulü ile; Antalya İli, Manavgat İlçesi, Sorkun Mahallesi 2541 ada 8 parsel sayılı taşınmazda davalı tarafın 05.01.2021 tarihinde 225 yevmiye numaralı işlemle Lale ...'dan satın aldığı 1/30 hissenin ve 24.11.2020 tarihinde 28876 yevmiye numaralı işlemle ... ve Songül Şen'den satın aldığı 1/30 ar hissenin tapu kaydının iptali ile tapu kaydı iptal edilen hisselerin davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, Mahkeme veznesine yatırılan 469.200,00 TL şufa bedelinin karar kesinleştiğinde neması ile birlikte davalı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
Atıf yapılan mevzuat
6100 sayılı Kanun (m. 371, 370)
¶Karar metninin tamamı
7. Hukuk Dairesi 2024/1442 E. , 2025/45 K.
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3783 E., 2023/2216 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/251 E., 2022/120 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in, Antalya İli, Manavgat İlçesi, Sorkun Mahallesinde kain 2541 ada, 8 parsel No.lu taşınmazda 1/3 oranında pay sahibi olduğunu, dava konusu taşınmazın 1/10 oranında paylı maliklerinin 05.01.2021 tarihinde bu hisselerini 460.800,00 TL karşılığında davalı şirkete sattıklarını, ancak bahse konu hisselerin satışının müvekkiline haber verilmediğini, müvekkilinin yasal ön alım hakkını kullanarak adı geçen hisseleri devralmak istediğini belirterek, davalının dava konusu taşınmaz üzerindeki hissesinin iptali ile müvekkili adına tesciline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın hissenin satışından haberdar olduğunu, kendisinin bu hisselerin alınmasında bizzat bulunduğunu, davacının kötüniyetli olduğunu ve davanın haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; davacının dava konusu taşınmazda 1/3 oranında, davalının 1/10 oranında hissesi bulunduğu, davalının 05.01.2021 tarihinde taşınmazın hissedarı Lale ...'un 1/30 hissesini 153.000,00 TL bedel ile, 24.11.2020 tarihinde ise, ... ve ...'in 1/30'ar hisselerini 153.500,00'er TL bedel ile satın aldığını, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davalı tarafın dava konusu taşınmazdaki hisseleri satın alırken, davacıya herhangi bir ihtar tebliğ ettirmediği, davacının satışı öğrendiği tarihten itibaren yasal süresi içerisinde şufa hakkını kullanmak için dava açtığı, tapu satış bedelleri ve alıcının payına düşen tapu masraflarını mahkeme veznesine depo ettiği anlaşılmakla davanın kabulü ile; Antalya İli, Manavgat İlçesi, Sorkun Mahallesi 2541 ada 8 parsel sayılı taşınmazda davalı tarafın 05.01.2021 tarihinde 225 yevmiye numaralı işlemle Lale ...'dan satın aldığı 1/30 hissenin ve 24.11.2020 tarihinde 28876 yevmiye numaralı işlemle ... ve Songül Şen'den satın aldığı 1/30 ar hissenin tapu kaydının iptali ile tapu kaydı iptal edilen hisselerin davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, Mahkeme veznesine yatırılan 469.200,00 TL şufa bedelinin karar kesinleştiğinde neması ile birlikte davalı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Satışın üzerinden uzun bir süre geçmiş olmasına ve taşınmazın değerinde büyük artışlar olmasına rağmen, Mahkemece keşif yapılmadan ve bilirkişi raporu alınmadan eksik inceleme ile karar verildiğini,
b. Kararın davacı tarafın haksız zenginleşmesine sebebiyet verdiğini beyan etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Yasal ön alım hakkı, paylı mülkiyet hükümlerine tâbi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmazdaki payını kısmen veya tamamen üçüncü kişiye satması hâlinde, diğer paydaşlara, satılan bu payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak, paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve pay satışı yapılmasıyla kullanılabilir hâle gelir.
Yasal ön alım hakkının kullanılmasıyla bu hakkı kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Ön alım bedeli tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibarettir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.01.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.
Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?
Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.
Çerez tercihiniz
MRHUKUK, sitenin güvenli çalışması için zorunlu çerezler kullanır. İzin verirseniz hangi sayfaların ziyaret edildiğini ve sitenin nasıl kullanıldığını anlamak için Google Analytics analiz çerezlerini de kullanırız. Reklam çerezi kullanmıyoruz ve arama metinleriniz Google'a gönderilmez. Ayrıntılar için KVKK aydınlatma metni.