Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/7603 E., 2025/111 K.
Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/7603 · K. 2025/111 · 06.01.2025
Genel HukukOy birliği
≡
Kısa özet
Kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak terkin davasında verilen hükmün tavzihi istendi; ilk derece mahkemesi bu istemi reddetti, bölge adliye mahkemesi de istinafı esastan reddetti. Yargıtay, tavzihin hükmün açık olmayan yönünü gidermesiyle sınırlı olduğunu belirterek reddi hukuka uygun buldu ve kararı onadı.
Bu özet yapay zekâ ile karar metninden sadeleştirilmiştir; esas olan karar metnidir.
☺Vatandaş için açıklama
Bu dosya, bir kamulaştırma davasında verilen kararın sonradan açıklığa kavuşturulması istemiyle ilgiliydi. Kamulaştırma, devletin kamu yararı için bir taşınmazı bedelini ödeyerek alması demektir. Tavzih ise, mahkeme kararında açık olmayan ya da uygulamada tereddüt yaratan kısmın açıklanmasıdır.
Davacı idare, önceki kararda taşınmaz için verilen terkin kararındaki kamulaştırma alanının, proje revizyonu nedeniyle daha küçük gösterilmesini istedi. İlk derece mahkemesi bu isteği reddetti. Bölge adliye mahkemesi de bu reddi yerinde buldu.
Yargıtay, tavzih yolunun kararın içeriğini değiştirmek, genişletmek ya da daraltmak için kullanılamayacağını vurguladı. Bu yüzden, tavzih isteminin reddedilmesini ve istinafın esastan reddini hukuka uygun buldu. Sonuç olarak Yargıtay kararı onadı. Bunun pratik anlamı, önceki kararın bu başlık altında değiştirilmemesi ve mevcut hükmün geçerli kalmasıdır.
§Avukat için özet
Uyuşmazlık, 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m. 10 kapsamında açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkinine ilişkin hükmün, HMK m. 305 uyarınca tavzih edilip edilemeyeceğine ilişkindir. Davacı idare, önceki hükümdeki terkin alanının, sonradan yapılan proje revizyonu ve kamulaştırma kapsamının daraltılması nedeniyle 89,73 m² olarak düzeltilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesi 28.02.2022 tarihli ek kararla tavzih istemini reddetmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi de istinafı esastan reddetmiştir. Temyiz üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, HMK m. 305’teki düzenlemeye dayanarak tavzihin yalnızca hükmün açıklanması veya tereddüdün giderilmesi amacıyla istenebileceğini; hüküm fıkrasındaki hak ve borçların tavzih yoluyla sınırlandırılamayacağını, genişletilemeyeceğini ve değiştirilemeyeceğini belirlemiştir.
Belirleyici gerekçe, tavzih talebinin mahiyet itibarıyla hükmün esasını değiştirecek biçimde kullanılamaması ve BAM kararının kanuna uygun bulunmasıdır. Bu nedenle temyiz itirazları reddedilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararı onanmıştır. Karar oy birliğiyle verilmiştir.
Künye
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/7603, K. 2025/111, T. 06.01.2025
İlgili mahkemeler
İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
Mevzuat
4650 sayılı Kanun; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (m. 10); 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 305)
Hüküm
Onama — oy birliği
Pratik sonuç
Hüküm onandı; temyiz edilen karar bu haliyle kesinleşir.
→Yargılama süreci
✓
Yargıtay 5. Hukuk DairesiOnama
Davacı idare vekilinin yerinde olmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkeme kararının ONANMASINA,
?Uyuşmazlık ve gerekçe
5. Hukuk Dairesi 2024/7603 E. , 2025/111 K. MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasında görülüp kesinleşen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında verilen hükmün tavzihi isteminin İlk Derece Mahkemesince reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine karar verilmiştir.
Tavzih talebinin reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen ek karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin olarak verilen karar yukarıda anılan Kanun hükmüne uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile söz konusu kararın onanması gerekir. Davacı idare vekilinin yerinde olmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkeme kararının ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Atıf yapılan mevzuat
4650 sayılı Kanun
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (m. 10)
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 305)
¶Karar metninin tamamı
5. Hukuk Dairesi 2024/7603 E. , 2025/111 K.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/848 Esas, 2023/1723 Karar
DAVA TARİHİ : 10.07.2015
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2015/285 Esas, 2017/141 Karar
Taraflar arasında görülüp kesinleşen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında verilen hükmün tavzihi isteminin İlk Derece Mahkemesince reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacı idare vekili; 14.02.2022 tarihli tavzih dilekçesinde, İstanbul ili, Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü Dahil) Projesi,... Kesimi arasında, İstanbul ili, ...İlçesi,...Mahallesi sınırları dahilinde bulunan 658 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılması için müvekkili tarafından 2015/285 Esas sayısı ile açılan kamulaştırma bedel tespiti ve tescil davasının kabulüne ilişkin verilen 25.04.2017 tarihli ve 2015/285 Esas, 2017/141 Karar sayılı kararın, temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 14.10.2020 tarihli ve 2019/6556 Esas, 2020/8868 Karar sayılı kararı ile hükmün onanmasına karar verildiğini, ancak söz konusu taşınmazın bulunduğu kesimde proje revizyonuna gidilmiş olup, müvekkili kurumun 23.12.2021 tarihli ve 2021/112 sayılı Kamulaştırma İşlemine Başlama Kararı Kapsamının Daraltılması Kararına istinaden İstanbul ili ...ilçesi,...Mahallesi, 658 parsel numaralı taşınmazın 365,13 m²lik kamulaştırma alanının 275,40 m²'sinden vazgeçilmiş olup, taşınmazın sahibi ... Petrol Tarım ve Süt Ürünleri Tic. Ltd. Şti. tarafından mahkemece belirlenen ve dava dosyasına yatırılan kamulaştırma bedelinin vazgeçilen alana ait kısmının yasal faizi ile birlikte müvekkilinin hesaplarına iade edildiğini, bu nedenlerle müvekkili adına verilen terkin kararındaki kamulaştırma alanının 89.73 m² olarak tavzihine karar verilmesini talep etmiştir.
Temyiz istemi, kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında verilen hükmün tavzihi isteminin reddine yönelik İlk Derece Mahkemesinin 28.02.2022 tarihli ek kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine dair verilen karara ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 305 inci maddesinde; "Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir. Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez." hükmü düzenlenmiştir.
Tavzih talebinin reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen ek karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin olarak verilen karar yukarıda anılan Kanun hükmüne uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile söz konusu kararın onanması gerekir.
KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı idare vekilinin yerinde olmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkeme kararının ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Son alınma: 30.10.2026 23:17 · İnceleme: doğrulandı · Yayın: 30.10.2026
Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.
Kararı veren kurum: T.C. Yargıtay Başkanlığı. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.
Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.
Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?
Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.
Avukata danışın
Uzman hukukçularımıza danışın
Adınızı ve bulunduğunuz yeri bırakın; bölgenizdeki ya da uzaktan hizmet verebilen bir avukat veya hukuk bürosu sizinle iletişime geçsin.
Talep göndermek ücretsizdir; avukatlık ücreti avukatla aranızda belirlenir.
Bilgileriniz yalnızca talebinizin atandığı avukat veya büroyla paylaşılır.
Çerez tercihiniz
MRHUKUK, sitenin güvenli çalışması için zorunlu çerezler kullanır. İzin verirseniz hangi sayfaların ziyaret edildiğini ve sitenin nasıl kullanıldığını anlamak için Google Analytics analiz çerezlerini de kullanırız. Reklam çerezi kullanmıyoruz ve arama metinleriniz Google'a gönderilmez. Ayrıntılar için KVKK aydınlatma metni.