Doğrulanmış emsal kaydı

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/5890 E., 2025/120 K.

Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/5890 · K. 2025/120 · 06.01.2025

Genel Hukuk Oy birliği

Kısa özet

Dava, 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesine dayalı olarak taşınmaz üzerindeki kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile tesciline ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş; Yargıtay davacı idarenin vekâlet ücreti yönündeki itirazını reddetmiş, ancak usuli kazanılmış hak gözetilmeden daha düşük birim bedel üzerinden hesap yapılmasını bozma nedeni sayarak davalılar yönünden kararı bozmuştur.

Bu özet yapay zekâ ile karar metninden sadeleştirilmiştir; esas olan karar metnidir.

Vatandaş için açıklama

Bu dava, bir taşınmaz üzerinde kurulacak irtifak hakkı (taşınmazı sınırlı kullanma hakkı) ve pilon yeri bedelinin (direk/tesis ayağı için ayrılan kısmın bedeli) belirlenmesiyle ilgiliydi. Davacı idare, bedelin tespit edilmesini ve bu hakkın kendi adına tapuya işlenmesini istedi. Davalılar ise cevap dilekçesi vermedi.

İlk derece mahkemesi davayı kabul etti. Sonra dosya daha önce Yargıtay’a gittiğinde karar bozulmuş, mahkeme bozmaya uyarak yeniden aynı yönde karar vermişti. Bu karar hem davacı idare hem de davalılar tarafından tekrar temyiz edildi (kararın üst mahkemece incelenmesi istendi).

Yargıtay, önce davacı idarenin “bedel yüksek bulundu, idare lehine vekâlet ücreti verilmeliydi” itirazını yerinde görmedi. Ancak mahkemenin, önceki aşamada belirlenen 40,46 TL metrekare birim fiyatını esas alması gerekirken daha düşük birim bedel üzerinden hesap yapmasını doğru bulmadı.

Sonuçta Yargıtay, bazı itirazları reddetti ama bu hesap hatası nedeniyle kararı bozdu. Bu, dosyanın yeniden yerel mahkemeye dönmesi ve orada Yargıtay’ın işaret ettiği husus dikkate alınarak yeniden değerlendirme yapılması anlamına gelir.

Avukat için özet

Uyuşmazlık, 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesi kapsamında kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile tescil istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesinin davayı kabul eden kararı bozulmuş; mahkeme bozma ilamına uyarak yeniden kabul kararı vermiştir. Bu karar, davacı idare ve davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Yargıtay incelemesinde, usul bakımından 6100 sayılı HMK geçici 3. madde yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un, 5236 sayılı Kanun’la değişiklikten önceki 427-439. maddeleri ile 2942 sayılı Kanun’un 10. maddesinin sekizinci fıkrası ve 11. maddesi dikkate alınmıştır. Ayrıca 6459 ve 7139 sayılı Kanun değişikliklerine ilişkin değerlendirme de kararda yer almıştır.

Daire, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesini; AİHM’in 12055/17 sayılı başvuru üzerine 23.10.2018 tarihli kararı ve AYM’nin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli kararı ışığında yerinde bulmuştur. Davacı idarenin bedelin yüksek olduğu yönündeki temyiz itirazı ile davalıların diğer itirazları reddedilmiştir.

Buna karşılık belirleyici bozma gerekçesi, ilk kararın yalnız davacı idarece temyiz edildiği gözetilmeden usuli kazanılmış hak dikkate alınmaksızın, ilk bozma öncesi belirlenen 40,46 TL/m² birim fiyat yerine daha düşük birim bedel esas alınarak irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin hesaplanmasıdır. Bu nedenle davalılar yönünden karar bozulmuştur. Karar oy birliğiyle verilmiştir.

Künye
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/5890, K. 2025/120, T. 06.01.2025
Yargılama yolu
Temyiz eden: davacı
Savunma
Davalılar cevap dilekçesi sunmamışlardır.
Temyiz sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin yüksek belirlendiğini, idare lehine vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa vasfında olduğunu, taşınmazın sit alanından sehven çıkarıldığına dair kurum kararı gereği usuli kazanılmış hakkın söz konusu olmadığını, bu durumun yargılamanın yenilenmesi sebebi olduğunu imar planında sit alanında olmasının ve s…
Uyuşmazlık
dava konusu taşınmazın kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir
Mevzuat
4650 sayılı Kanun; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (m. 10); 6459 sayılı Kanun (m. 6); 7139 sayılı Kanun; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 3); 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (m. 26); 5236 sayılı Kanun
Gerekçe özü
“2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi yerindedir.”
“4. Mahkemece verilen ilk kararın sadece davacı idare vekilince temyiz edildiği gözetilmeden, usuli kazanılmış hakkı dikkate alınarak ilk bozma öncesi tespit edilen 40,46 TL metrekare birim fiyatı üzerinden hesaplama yapılması gerekirken, daha düşük metrekare birim bedeli üzerinden irtifak hakkı ve pilon yeri bedeli hesaplanmak suretiyle aza hükmedilmesi bozmayı gerektirir.”
Hüküm
Temyiz isteminin reddi, Bozma — oy birliği
Pratik sonuç
Dosya kararı veren mahkemeye döner; mahkeme bozmaya uyarak yeniden karar verir ya da gerekçesini göstererek önceki kararında direnebilir.

Yargılama süreci

  1. ↺
    Yargıtay 5. Hukuk DairesiBozma, Temyiz isteminin reddi
    Vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

Uyuşmazlık ve gerekçe

Yargıtay'ın cevapladığı sorudava konusu taşınmazın kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi yerindedir.
4. Mahkemece verilen ilk kararın sadece davacı idare vekilince temyiz edildiği gözetilmeden, usuli kazanılmış hakkı dikkate alınarak ilk bozma öncesi tespit edilen 40,46 TL metrekare birim fiyatı üzerinden hesaplama yapılması gerekirken, daha düşük metrekare birim bedeli üzerinden irtifak hakkı ve pilon yeri bedeli hesaplanmak suretiyle aza hükmedilmesi bozmayı gerektirir.
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi. 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
5. Hukuk Dairesi 2024/5890 E. , 2025/120 K. Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Atıf yapılan mevzuat

  • 4650 sayılı Kanun
  • 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (m. 10)
  • 6459 sayılı Kanun (m. 6)
  • 7139 sayılı Kanun
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 3)
  • 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (m. 26)
  • 5236 sayılı Kanun

Karar metninin tamamı

5. Hukuk Dairesi 2024/5890 E. , 2025/120 K. MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/55 Esas, 2023/1 Karar DAVALILAR : 1.... vd. vekili Avukat ... 2.... DAVA TARİHİ : 11.03.2008 KARAR : Kabul Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ...,...Mahallesi 882 parsel sayılı taşınmazın irtifak ve pilon yeri bedelinin tespiti ile irtifak hakkı ve pilon yerinin tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar cevap dilekçesi sunmamışlardır. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 13.11.2019 tarihli ve 2018/361 Esas, 2019/542 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; Mahkemece verilen ilk kararın sadece davacı idare vekilince temyiz edildiği gözetilmeden, usuli kazanılmış hakkı dikkate alınarak ilk bozma öncesi tespit edilen metrekare birim fiyatı üzerinden irtifak nedeniyle değer düşüklüğü hesaplanması gerekirken, bozma sonrası tespit edilen daha yüksek metrekare birim bedeli üzerinden değer düşüklüğü hesaplanmak suretiyle fazla bedel tespiti ve 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesine 6459 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile eklenen hüküm uyarınca, dava dört ay içerisinde sonuçlandırılamadığından, bozmadan önce tespit edilen kamulaştırma bedelinden acele el koyma bedelinin mahsup edilerek bakiye bedele 12.07.2008 tarihinden ilk karar tarihi olan 11.03.2010 gününe kadar, 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik uyarınca bozma sonrası artan fark bedelin ise karar kesinleştiğinde ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılarak 12.07.2008 tarihinden kararı temyiz edenin sıfatına göre son karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 05.01.2023 tarihli ve 2021/55 Esas, 2023/1 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin yüksek belirlendiğini, idare lehine vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa vasfında olduğunu, taşınmazın sit alanından sehven çıkarıldığına dair kurum kararı gereği usuli kazanılmış hakkın söz konusu olmadığını, bu durumun yargılamanın yenilenmesi sebebi olduğunu imar planında sit alanında olmasının ve sit alanından çıkartılmasının taşınmazın arsa vasfını etkilemediğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi. 3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi yerindedir. 3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davacı idare vekilinin tüm, davalılar ... vd. vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. Mahkemece verilen ilk kararın sadece davacı idare vekilince temyiz edildiği gözetilmeden, usuli kazanılmış hakkı dikkate alınarak ilk bozma öncesi tespit edilen 40,46 TL metrekare birim fiyatı üzerinden hesaplama yapılması gerekirken, daha düşük metrekare birim bedeli üzerinden irtifak hakkı ve pilon yeri bedeli hesaplanmak suretiyle aza hükmedilmesi bozmayı gerektirir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin tüm, davalılar ... vd. Vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Davalılar ... vd. vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA, Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı ... vd.den peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine, 06.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: karararama.yargitay.gov.tr · Metin SHA256: a8a2b24af3f9b4ca33e1d4df92e32f0c1bb509a42633027e2357a2a4e2ffc8d2

Son alınma: 31.10.2026 04:08 · İnceleme: doğrulandı · Yayın: 31.10.2026

Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.

Kararı veren kurum: T.C. Yargıtay Başkanlığı. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.

Benzer kararlar ve sorular

Anlamca en yakın 5 karar

Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.

Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?

Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.

Avukata danışın

Uzman hukukçularımıza danışın

Adınızı ve bulunduğunuz yeri bırakın; bölgenizdeki bir avukat veya hukuk bürosu sizinle iletişime geçsin.

  • Talep göndermek ücretsizdir; avukatlık ücreti avukatla aranızda belirlenir.
  • Bilgileriniz yalnızca talebinizin atandığı avukat veya büroyla paylaşılır.