Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/10827 E., 2025/498 K.
Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/10827 · K. 2025/498 · 13.01.2025
Genel HukukOy birliği
≡
Kısa özet
Bu davada dosya Yargıtay önüne gelmiş. Yargıtay uyuşmazlıkta davaya bakacak mahkemeyi belirledi; incelenen temel soru: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.
Bu özet karar metninden otomatik çıkarılmıştır; esas olan karar metnidir.
☺Vatandaş için açıklama
Yargıtay'ın cevapladığı temel soru: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.
İki mahkeme ya da hâkimlik davaya bakmanın kendi görevinde veya yetkisinde olmadığını söyleyince Yargıtay hangisinin bakacağını belirlemiş (merci tayini). Davanın esası hakkında karar verilmemiştir.
Yargıtay'ın gerekçesinden:
Dosya kapsamından, kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin olmadığı, Türkiye'deki sakin olduğu yerin ise ...olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
Karar oy birliğiyle verilmiş.
§Avukat için özet
Künye
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/10827, K. 2025/498, T. 13.01.2025
İlgili mahkemeler
Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesi · Ankara 11. Sulh Hukuk Mahkemesi
Uyuşmazlık
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir
Mevzuat
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (m. 42); 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m. 19); 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 22); 5235 sayılı Kanun (m. 36)
Gerekçe özü
“Dosya kapsamından, kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin olmadığı, Türkiye'deki sakin olduğu yerin ise ...olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.”
Hüküm
Yetkili merciin belirlenmesi — oy birliği
Pratik sonuç
Dosyaya, Yargıtay'ın belirlediği mahkeme veya hâkimlik bakacaktır.
Emsal değeri
Usule ilişkin bir karardır; davanın esası hakkında emsal değeri sınırlıdır. Benzer usul sorunlarında mahkemenin hangi ölçütlere baktığını göstermesi bakımından yararlıdır.
→Yargılama süreci
•
Yargıtay 5. Hukuk DairesiYetkili merciin belirlenmesi
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
?Uyuşmazlık ve gerekçe
Yargıtay'ın cevapladığı soru4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.
Dosya kapsamından, kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin olmadığı, Türkiye'deki sakin olduğu yerin ise ...olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir. 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” 3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” 4. 5718 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi şöyledir: “Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesayet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sakin olduğu yer, sakin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir.” Dosya kapsamından, kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin olmadığı, Türkiye'deki sakin olduğu yerin ise ...olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir. 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 13.01.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Atıf yapılan mevzuat
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (m. 42)
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m. 19)
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 22)
5235 sayılı Kanun (m. 36)
¶Karar metninin tamamı
5. Hukuk Dairesi 2024/10827 E. , 2025/498 K.
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/1804 Esas, 2024/1646 Karar
KISITLI ADAYI : ...
VASİ ADAYI : Ibtısam Mohammed Rabeea
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 30.11.2023 Tarihli ve 2022/972 Esas, 2023/2451 Karar Sayılı Kararı
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 42 nci maddesi dikkate alınarak kısıtlı adayının Türkiye'de taşınmazının bulunmadığı, Samsun İl Göç İdaresi Müdürlüğü yazı cevabı ve tüm dosya kapsamına göre; kısıtlı adayının 28.07.2022 tarihinde Irak ülkesine çıkış yaptığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Ankara 11. Sulh Hukuk Mahkemesinin 26.07.2024 Tarihli ve 2024/1804 Esas, 2024/1646 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı hakkında yapılan adres araştırmasında son yerleşim yerinin ...olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 5718 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi şöyledir:
“Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesayet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sakin olduğu yer, sakin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin olmadığı, Türkiye'deki sakin olduğu yerin ise ...olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
13.01.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Son alınma: 07.11.2026 06:54 · İnceleme: doğrulandı · Yayın: 07.11.2026
Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.
Kararı veren kurum: T.C. Yargıtay Başkanlığı. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.
Bu sayfadaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti değildir.
Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?
Olayı kendi cümlelerinizle yazın; doğrulanmış Yargıtay kararları arasında anlamına göre arayalım.
Avukata danışın
Uzman hukukçularımıza danışın
Adınızı ve bulunduğunuz yeri bırakın; bölgenizdeki bir avukat veya hukuk bürosu sizinle iletişime geçsin.
Talep göndermek ücretsizdir; avukatlık ücreti avukatla aranızda belirlenir.
Bilgileriniz yalnızca talebinizin atandığı avukat veya büroyla paylaşılır.
Çerez tercihiniz
MRHUKUK, sitenin güvenli çalışması için zorunlu çerezler kullanır. İzin verirseniz hangi sayfaların ziyaret edildiğini ve sitenin nasıl kullanıldığını anlamak için Google Analytics analiz çerezlerini de kullanırız. Reklam çerezi kullanmıyoruz ve arama metinleriniz Google'a gönderilmez. Ayrıntılar için KVKK aydınlatma metni.
