Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/533 · K. 2025/9 · 06.01.2025
Genel HukukOy birliği
≡
Kısa özet
Bu davada bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiş. Yargıtay kararı onadı; incelenen temel soru: gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin feshi ve sözleşme kapsamında davalılara ödenen bedellerin iadesi istemine ilişkindir.
Bu özet karar metninden otomatik çıkarılmıştır; esas olan karar metnidir.
☺Vatandaş için açıklama
Dava şu taleple açılmış:
Davacı vekili; davalı ...
Karşı taraf davanın reddini istemiş; özellikle davanın kendisine yöneltilemeyeceğini (husumet itirazı) ileri sürmüş.
İstinaf aşamasında bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddederek ilk derece kararını yerinde bulmuş.
Bu karar davalı tarafından Yargıtay'a taşınmış.
Yargıtay'ın cevapladığı temel soru: gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin feshi ve sözleşme kapsamında davalılara ödenen bedellerin iadesi istemine ilişkindir.
Yargıtay kararı onamış; yani önceki kararı hukuka uygun bulmuş. Böylece önceki kararın sonucu geçerliliğini korur.
Yargıtay'ın gerekçesinden:
Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçelere, özellikle dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmasına ve davacıya davalı banka tarafından kullandırılan kredinin niteliği itibariyle bağlı kredi olmasına göre davalı ... vekilinin temyiz itirazının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Karar oy birliğiyle verilmiş.
§Avukat için özet
Künye
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/533, K. 2025/9, T. 06.01.2025
İlgili mahkemeler
Bakırköy 4. Tüketici Mahkemesi
Yargılama yolu
İstinaf: esastan ret · Temyiz eden: davalı
Savunma
1.Davalı ...
Uyuşmazlık
gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin feshi ve sözleşme kapsamında davalılara ödenen bedellerin iadesi istemine ilişkindir
Mevzuat
6100 sayılı Kanun (m. 370)
Gerekçe özü
“Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçelere, özellikle dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmasına ve davacıya davalı banka tarafından kullandırılan kredinin niteliği itibariyle bağlı kredi olmasına göre davalı ... vekilinin temyiz itirazının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.”
Hüküm
Onama (bölge adliye mahkemesi kararı) — oy birliği
Pratik sonuç
Hüküm onandı; temyiz edilen karar bu haliyle kesinleşir.
→Yargılama süreci
2
Bölge adliye mahkemesi (istinaf)İstinaf başvurusunu esastan reddetti
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde belirtilen Halk Bankası vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.
✓
Yargıtay 3. Hukuk DairesiOnama
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,
?Uyuşmazlık ve gerekçe
Yargıtay'ın cevapladığı sorugayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin feshi ve sözleşme kapsamında davalılara ödenen bedellerin iadesi istemine ilişkindir.
Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçelere, özellikle dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmasına ve davacıya davalı banka tarafından kullandırılan kredinin niteliği itibariyle bağlı kredi olmasına göre davalı ... vekilinin temyiz itirazının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Uyuşmazlık, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin feshi ve sözleşme kapsamında davalılara ödenen bedellerin iadesi istemine ilişkindir. Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçelere, özellikle dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmasına ve davacıya davalı banka tarafından kullandırılan kredinin niteliği itibariyle bağlı kredi olmasına göre davalı ... vekilinin temyiz itirazının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Davacı vekili; davalı ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş (... GYO AŞ) ile müvekkili arasında gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda davalı bankadan bağlı kredi kullanıldığını, müvekkilinin edimlerini yerine getirmesine rağmen davalı ... GYO AŞ'nin bağımsız bölümü süresinde teslim etmediğini, bunun üzerine müvekkilinin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, ... GYO A.Ş.'ye ödenen 24.950,00 TL'nin ve davalı bankaya ödenen 43.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesi ihtar olunduğunu ancak ödenen meblağın iade edilmediğini ileri sürerek gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin davacı tarafça feshinin haklı olduğunun tespiti ile davalılara ödenen toplam 67.950,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Atıf yapılan mevzuat
6100 sayılı Kanun (m. 370)
¶Karar metninin tamamı
3. Hukuk Dairesi 2024/533 E. , 2025/9 K.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 57. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1398 E., 2023/708 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 4. Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2019/477 E., 2021/624 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalı ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş (... GYO AŞ) ile müvekkili arasında gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda davalı bankadan bağlı kredi kullanıldığını, müvekkilinin edimlerini yerine getirmesine rağmen davalı ... GYO AŞ'nin bağımsız bölümü süresinde teslim etmediğini, bunun üzerine müvekkilinin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, ... GYO A.Ş.'ye ödenen 24.950,00 TL'nin ve davalı bankaya ödenen 43.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesi ihtar olunduğunu ancak ödenen meblağın iade edilmediğini ileri sürerek gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin davacı tarafça feshinin haklı olduğunun tespiti ile davalılara ödenen toplam 67.950,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... GYO A.Ş. vekili; sözleşme imzaladıktan sonra nazım imar planlarında değişiklik yapıldığını, bu durumun müvekkili şirketin takdiri dışında geliştiğini, inşaatın zorunlu olarak durduğunu, sözleşme tarihinden sonra yaşanılan terör olayları ve 15 Temmuz darbe girişimi sebepleriyle inşaat işlerinin mücbir sebepler neticesinde aksadığını, davanın ticari bir dava olmadığını, bu yüzden avans faizi işletilmesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... vekili; dava konusu edilen taşınmaz ile ilgili olarak müvekkili bankanın herhangi bir yönlendirmesinin bulunmadığı için kredi ödemelerinin doğrudan bireysel kredi ödemesi olarak gerçekleştirildiğini, kredi sözleşmesinin bağlı kredi olarak nitelendirilemeyeceğini, davanın pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini ve davacının müvekkili bankaya yapmış olduğu ödemelerin avans faizi işletilerek iadesine ilişkin talebinin kabul edilebilmesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı vekilinin denkleştirici adalet ilkesi gereği hesap yapılması yönünde isteminin bulunmadığı, davacı tarafından davalı bankaya 42.832,90 TL'nin ödendiği, dava konusu taşınmazın kat irtifakının kurulmamış yapı kullanma izin belgesinin olmadığı, oturulur hale getirilmemiş olduğu, şantiyede inşaatın durduğu tespit edildiği gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulü ile davacı ile davalı ... Gayrimenkul şirketi arasında yapılan düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin feshine, davacı tarafından ödenen 42.832,90 TL'nin dava tarihi olan 30.09.2019 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde belirtilen Halk Bankası vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili; davacının müvekkil bankadan kullandığı kredinin bağlı kredi niteliğinde olmadığını, davacının mevzuat ile kendisine tanınan sözleşmeden dönme seçimlik hakkını kullanma talebinde bulunmadığını, davacının teslim süresi dolmamış olan sözleşmeden kendi iradesi ile dönmesi neticesinde iade alabileceği tutarın yapmış olduğu ödemelerin tamamı olmadığını, mevzuat ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi uyarınca satıcının kusuru olmaksızın sözleşmeden dönme hakkını kullanan alıcı-davacının cezai şart ödeme yükümlülüğü bulunduğunu ve davanın açılmasına müvekkil bankanın sebebiyet vermediğini savunarak kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin feshi ve sözleşme kapsamında davalılara ödenen bedellerin iadesi istemine ilişkindir. Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçelere, özellikle dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmasına ve davacıya davalı banka tarafından kullandırılan kredinin niteliği itibariyle bağlı kredi olmasına göre davalı ... vekilinin temyiz itirazının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.