T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/840 Esas - 2025/46
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/840 Esas
KARAR NO : 2025/46
...
DAVA : Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ : 06/12/2023
KARAR TARİHİ : 22/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/01/2025
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekili dilekçesinde özetle,
davacı .... müşteri ve .... üye işyeri numaralı davalı ... arasında 01/06/2020 tarihinde akdedilen Ticari Hizmet Sözleşmesi ve Üye İş Yeri Sözleşmesine istinaden davalıya 09/06/2020 tarihinde üye işyeri (Sanal Pos/Fiziki
Pos/CebePos) açıldığı ve kurulduğunu, 03/06/2021 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, davalı borçlunun davacı bankaca kullanımına sunulan üye işyeri sözleşmesine aykırı işlemleri sonucu banka zararı oluştuğunu ve davalının buna ilişkin ödemelerini yapmadığını, bu sebeple davacı banka tarafından keşide edilen ve borçlu şirketin sözleşme adresine gönderilen... yevmiye numaralı ve 28/03/2022 tarihli, 14914 yevmiye numaralı ihtarnameleri ile özetle; “Bankamız
(Banka) ile muhatap üye işyeri (Firma) arasında imzalanan "Üye İşyeri Sözleşmesi"ne istinaden
09.06.2020 tarihinde üye iş yeri (sanal pos/fiziki pos/cebepos) açılmış ve kurulmuştur. Muhatap Üye İşyeri firmasının POS cihazından ekli listede belirtilen tarihlerde yapılan üye işyeri sözleşmesine
aykırı işlemler sonucunda bankamız zararının oluştuğu, ... keşide tarihi itibariyle ekli listede
belirtilen işlemlerden doğan ve belirtilen bankamız alacaklarının, 3 gün içinde ödenmesini, aksi takdirde ...kanuni takibe geçileceği" bildirildiğini, söz konusu ihtarnamelere rağmen davalı borçlu tarafından hiçbir ödeme yapılmaması üzerine,
hakkında .... E, sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibinden,
borçluya ödeme emri gönderildiğini, İcra dairelerinin birleştirilmesi ve değiştirilmesine yönelik
işlemler kapsamında, davalı borçlu hakkındaki... E, sayılı takip
dosyasının, ... sayılı dosyasında 20/01/2023 tarihinde takibin
durdurulmasına karar verdiğini, davalı borçlunun başlatılan icra takibine konu borcun ödendiğine ve borcun olmadığına dair hiçbir belge sunmaksızın, sırf takibi durdurarak müvekkilin alacağına kavuşmasını engellemek amacı ile
itiraz ettiğini, davalı borçlu ... haksız ve yersiz
itirazının iptali açısından dava açılmadan önce talep edilen alacaklar için arabuluculuğa başvurma zorunluluğunun yerine getirildiğini, görüşmeler sonunda anlaşma sağlanamadığını, huzurdaki davadan evvel, davalının üye işyeri sözleşmesine aykırı diğer işlemleri nedeniyle, davalı
hakkında ... E, sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, bu davanın halen derdest olduğunu, huzurdaki dava ile tarafları aynı olduğundan ve huzurdaki davada yapılacak inceleme ve
araştırmaların diğer dava ile bağlantılı olduğundan,
HMK m. 166 hükmü ile usul ekonomisi ilkesi gereğince, Mahkeme dosyasının ...., Sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini, takiplerin devamı açısından itirazların iptalini ve kötü niyetli
olarak yapılan itiraz için alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm
edilmesini talep ettiklerini beyan ederek
Öncelikle birleştirme talebinin kabulü ile, Mahkeme dosyasının ....) sayılı dosyasına yapmış
olduğu itirazın iptali ile icra takibinin devamına, davalının %20 oranından az olmamak kaydıyla
icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa
yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili dilekçesinde özetle, dava dilekçesinde, davalı şirketin tam olarak hangi işlemlerle üye iş yeri sözleşmesine aykırı hareket
ettiğinin belirtilmediğini, soyut beyanlarla yetinildiği, dava dışı 3. Kişilere yapılan ödemenin niçin
yapıldığını, chargeback sürecinin usulüne uygun yürütülüp yürütülmediğin,, dava dışı 3. Kişilere ait bilgi
ve belgelerin davalıdan istenilip istenilmediğine, dava dışı 3. Kişilere yapılan ödemelere ilişkin
hiçbir bilgiye yer verilmeksizin sadece birtakım ihtarnameler dayanak gösterilmek suretiyle
huzurdaki davanın ikame edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı banka ile davalı arasında imzalanan 01/06/2020 tarihli üye işyeri sözleşmesinde bulunan
imzanın davalı şirketin yetkilisi ....' e ait ve doğru olduğunu, davalı şirketin Otelcilik sektöründe hizmet verdiğini, .... oteli işlettiğini, davacı banka ile... üye işyeri numaralı davalı ... arasında; 01/06/2020 tarihinde akdedilen Ticari Hizmet Sözleşmesi ve Üye İş Yeri
Sözleşmesine istinaden; davalı şirket bünyesine 09/06/2020 tarihinde üye işyeri (Sanal Pos/Fiziki
Pos/CebePos) kurulduğu ve 02/06/2020 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin, davacı banka ile imzalanan üye işyeri sözleşmesine hiçbir surette aykırı davranmadığını ve ticari faaliyetlerini sözleşme çerçevesinde sürdürdüğünü, ... kuralları çerçevesinde ...
kitapçığında chargeback (ters ibraz) işleminin nasıl yapılacağı ve prosedürün nasıl işletileceğinin ayrıntılı bir şekilde açıklandığını, davacı banka tarafından davalı otel işletmesinden bazı şüpheli işlemlere dair bir takım kısmi evraklar istendiğini, istenilen evrakların davalı firma tarafından davacı bankaya derhal gönderildiğini, davalının üstüne düşen sorumluluğu tam olarak yerine getirdiğini, davalı şirkete başkaca bir bilgi verilmeden davacı banka tarafından birtakım ihtarnameler gönderilerek
toplamda 504.230,26 TL Asıl alacak ve ferileri talep edildiği, akabinde ise 580.966,13 TL Ana para
talepli icra takibi başlattığını, aradaki farkın anlaşılamadığını, takip talebinde borcun sebebinin belirtilmediğini ve herhangi bir açıklama da yazılmadığı, davacı bankanın farazi bir icra takibi
başlattığını, davalı şirketin mail order olarak tahsil ettiği bedellerin karşılığını otelde konaklama
hizmeti olarak verdiğini, buna ilişkin tüm belgeleri ve kayıtları mevcut olduğunu, davacı bankanın talep ettiği kısmi belgeler talebi doğrultusunda eksiksiz olarak gönderildiğini, davalının ...adresinde bulunan
... adlı oteli işlettiğin, ve davacı bankanın iddia etmiş olduğu "şüpheli işlemler" işletilen bu
otelin faaliyeti kapsamında olduğunu, çeşitli internet siteleri üzerinden dünya üzerinde birçok insanın
otellerin fiyatını görebildiğini ve planlanan tatil için konaklama işleminin rezervasyonunu
halledebildiğini, günümüzde yaygın bir şekilde otel işletmelerine, müşteriler tarafından ödeme
işlemleri her ne kadar güvenli olmasa da mail order sistemi üzerinden yapıldığını, şüpheli işleme konu
olan ödeme sahiplerinin, otelde konaklamak sureti ile davalı firmadan hizmet satın aldıkları, buna
ilişkin belgelerin ve faturaların cevap dilekçesi ekinde sunulduğunu, huzurdaki davanın anlaşılabilmesi adına ..." adlı sitenin, virtüel kartın ve mail order
sisteminin işleyişini izah etme zorunluluğu hasıl olduğunu, otele rezervasyon yaptırmak isteyen kişilerin ... adlı internet sitesi üzerinden otelleri fiyat, konaklama imkanları ve sair hususlar
bakımından karşılaştırmakta ve kendilerine uygun gelen otelde bir süreliğine konakladığını,...
adlı sistem üzerinden kişi "virtüel kart" aracılığıyla ödemesini yaptığını, yani hizmet satın almak
isteyen kişiye bir sanal kart oluşturulduğunu, söz konusu bu sanal kartta kart numarasında, kullanma
tarihi, CVC kodu gibi bilgiler bulunduğu ancak sanal kartların sadece internet ortamında
kullanılabildiğini, hizmet veren işletmelerin "..." sistemiyle sadece rezervasyon yaptıran kişinin
ad soyadına ilişkin bilgileri görebildiğini, otelde konaklamak isteyen kişinin otele kayıt yaptırmasıyla
kişinin kimlik bilgileri, pasaport numarası ve sair bilgilerinin öncelikle otelin kendi sistemine
işlendiğini, akabinde ise emniyet birimlerine ...sistemi üzerinden bildirildiğini, otelde konaklama
yapmak isteyen kişilerin bilgilerinin polis ve jandarmayla da paylaşılmak zorunda olduğunu, davalı şirket tarafından otelde konaklayan kişilerin bilgilerinin gecikmeksizin kolluk birimlerine
gönderildiğini ve konaklayan kişilerin bilgilerinin ... sistemine
işlendiğini, bu kapsamda .... müzekkere yazılması halinde de harcama
itirazında bulunan kişilerin davalı şirket tarafından işletilen ...adlı otelde
konakladıkları hususunun görüleceğini, eğer harcama itirazında bulunan kişiler davalı şirkete ait otelde
konaklamasalardı bu kişilerin kimlik bilgilerinin davalı şirkette olamayacağı ve dolayısıyla emniyet
birimlerine de gönderilemeyeceğini, salt müşteri kimlik bilgilerinin davalı şirketin sistemlerine,
...Yönetim Programına ve emniyet birimlerine bildirilmiş olmasının dahi başlı başına
harcama itirazında bulunan kişilerin davalı şirkete ait ... adlı otelde konakladıklarının ispatı olduğunu, icra inkar tazminatının şartlarının oluşmadığını, davalının mail order ile tahsil ettiği paraların
karşılığında konaklama hizmeti verdiğini, davacı bankanın talep ettiği belgelerin derhal bankaya
ulaştırıldığını, belgelerin bankaya ulaştırılması akabinde, davacı banka tarafından davalı şirkete hiçbir
bilgi verilmediğini, başkaca evrak talebinde bulunulmadığını, eldeki davaya konu icra takibi başlatıldığını, gönderilen ihtarname ile icra takibinde talep edilen tutarların da uyuşmadığı beyan edilerek davanın
reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, Bankacılık işlemlerinden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır. Dava 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu "Madde 67 - (Değişik madde: ... md.)
(Değişik fıkra: .....) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
(Değişik fıkra: ....) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:......md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminata hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.
Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır." hükümlerini haizdir.
Dosyamız arasına icra dosyası, kredi sözleşmesi, ihtarname ve banka kayıtları alınıp, bilirkişi marifetiyle incelenmiştir.
Raporda, 1- Davacı ... arasında 01/06/2020
tarihli Üye İşyeri Sözleşmesi, Ticari Hizmet Sözleşmesi, 03/06/2021 tarihli 30.000,00 TL
limitli 1 adet Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği, Sözleşmeyi dava dışı Duran Deniz'in
müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığı hususlarının şeklen tespit edildiği,
2- Dava dosyası muhteviyatına sunulan davalı üye işyerinin davacı bankaya charge edilen
bedellerin, orijinal tutar ve TL karşılıklarının, itiraza konu kredi kart numaralarının yer aldığı
listede yapılan teknik incelemelerde ; Tablo 1'de mavi ile işaretlenen 19/10/2021 ile
28/12/2021 tarihleri arası itiraza konu bedellerin dava konusu edildiği, Charge edilen orjinal
tutar ödemesinin firmaya yansıyan tutarı, charge edilen tutarın ise kart sahibi müşterinin
kartından kesilen toplam işlem tutarını gösterdiği, konaklama işlemi için kesilen toplam
tutardan işlem yapan sitenin belli oranda bir komisyonu işlem anında keserek kalan tutarı
davalı firmaya ödeme olarak yansıtmış olabileceğinin düşünüldüğü,
3- Yapılan işlemler incelendiğinde ; toplam 38.984,87 Euro karşılığı 353.723,20 TL'sının ve
11.688,96 Usd'nin chargeback işlemi neticesinde ters ibraz işlemi kaydı oluştuğu, usd
kurunun 12,876 TL olarak tespit edildiği, itiraz konusu ters ibraz edilen işlemler toplamının
TL karşılığının 504.230,25 TL olarak tespit edildiği,
4- Dava dosyası muhteviyatına sunulan tüm belge/evraklar üzerinde yapılan incelemede ; Davacı
banka tarafından davalı firmadan talep edilen Chargeback işlemine konu itirazlara ilişkin,
itirazda bulunan kart sahiplerinin Kredi Kartı (Mail Order) Ödeme Formları, davalı firma
tarafından işlem bazında kesilen faturalar, Folyo Detayı ve kart sahiplerinin kimlik belgesi
örneklerinin sunulduğu,
5- Dava konusu somut olay ile ilgili uluslararası chargeback kurallarının önem arz ettiği,
bankaların chargeback konusunda kart kuruluşlarının kurallarına bağlı olduğu ve bu kurallara
uyması gerektiği, kurallar ve uygulanan chargeback prosedürünün kesinlikle bir bankaya veya
Türk bankalarına özel bir prosedür olmayıp kart kuruluşlarının kurallarının geçerli olduğu her
yerde itiraz (chargeback) mekanizmasının aynı şekilde işlediği,
6- Dava konusu somut olayda, chargeback işlemi yapılan kart hamillerinin bankalarına verdikleri
“Harcama İtiraz Formlarının” sunulmadığı, raporumun ...başlıklı bölümünde detaylı
olarak arz ve izah edildiği üzere, davalı üye işyerinin imzalı mail örder formlarını ve işlem
yapan kişilere ait kimlik örneklerini ibraz ettiği, ancak harcama itiraz formları
sunulmadığından kart bankasına gönderilen söz konusu belgeler üzerindeki imzaların gerçek
kart sahiplerine ait olup olmadığı, kartların ele geçirilerek kart sahibinin onayı ve izni dışında
3.şahıslarca kullanılıp kullanılmadığına ilişkin itirazları bulunup bulunmadığının tespit
edilmesinin mümkün olmadığı,
7- Davacı.... tarafından, davalı üye işyerinden davaya konu icra takibine konu edilen
harcama itirazı bedellerine ilişkin uluslararası chargeback prosedürü gereği belge talep
edildiği, davalı üye işyerinin elindeki belgeleri bankaya sunduğu, somut olayda Türkiye'deki
üye işyeri bankası huzurdaki davada davacı ...'nin süreçte üye işyerinden temin
edilen belgeleri yurt dışındaki kart bankasına iletme sorumluluğu bulunduğu, belgelerin yeterli
olup olmadığı ve itiraz neticesinde işlem bedellerinin kart sahibine iade edilmesi kararının
davacı bankaya alt olmadığı tespitiyle üye işyeri bankası davacı bankanın uluslararası kurallar
çerçevesinde kart bankası tarafından kendisine charge edilen itiraza ilişkin bedelleri kart
bankasına ödeme ve taraflar arasında akdedilen Sözleşmeler gereğince bu tutarları üye
işyerinden ödeme tarihinden itibaren ...nın kısa vadeli kredilere
uyguladığı reeskont faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile talep etme hakkı bulunduğu,
... Resmi sitesi üzerinde yapılan incelemede, 19/12/2020-31/12/2021 tarihleri arası
reeskont faiz oranının yıllık 9015,75 olduğu,
8- Sayın Mahkemenizce tevdi edilen görevlendirme ile uzmanlık alanım kapsamında yapılan
teknik incelemeler neticesinde, uluslararası chargeback prosedürünün davacı bankaca
uygulandığı,
9- Davacı bankanın taraflar arasında akdedilen Üye İşyeri Sözleşmesi gereği chargeback
işleminden kaynaklı tutarlara ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi talep edilebileceği
hususunun kararlaştırıldığı, dava konusu icra takibi incelendiğinde davacı bankanın ödeme
tarihinden değil ihtarname tarihinden itibaren faiz talebi bulunduğu, talebe bağlı kalınarak
ihtarname tarihinden itibaren faiz hesaplanması gerektiği,
itibariyle Davacı Banka Alacak Tutarı
461.589,89 TL Ana Para
29.245,66 TL Ana Para
13.394,71 TL Ana Para
66.238,15 TL İşlemiş Faiz
3.311,91 TL BSMV *45 Toplamı
4.145,57 TL İşlemiş Faiz
207,28 TL BSMV *45 Toplamı
1.717,03 TL İşlemiş Faiz
85,85TL BSMV *45 Toplamı
030,08 TL masrafı
580.966,13 TL Toplam hesaplandığı,
Davacı bankanın 461.589,89 TL, 29.245,66 TL ve 13.394,71 TL Asıl Alacaklarına takip
tarihinden tamamen tahsil edileceği tarihe kadar yıllık %15,75 temerrüt faizi ve faizin % 5
gider vergisi ile hesaplanacak tutarı talep edebileceği şeklinde değerlendirme yapılmıştır.
Chargeback Durumunda Hangi Belgeler Geçerlidir?
İtirazın sebebine göre farklı belgeler talep edilebilir. Genel olarak en sık rastlanan itiraz sebebi söz
konusu işlemin kart sahibinin rızası dışında yapıldığıdır. Bu durumda mal ve/veya hizmetin kart
sahibi tarafından teslim alındığını / şifresiz işlemlerde imzalı slip gibi yasal olarak ispatlayan bir
belge gerekmektedir. Söz konusu belge, kart sahibinin “ıslak imzasını” taşıdığından bankalar
tarafından yeterli görülür.
Ters ibraz ya da iptal işlemi, alıcının kredi kartını çıkaran kuruluştan, işlemin tamamlandıktan sonra iptal edilmesini istemesi sonucu ortaya çıkar. Ters ibraz yalnızca ödemelerini kredi veya banka kartıyla yapan kullanıcılar için geçerlidir.
Dava konusu somut olay ile ilgili uluslararası ... kuralları önem arz etmekte olup, bankalar chargeback konusunda kart kuruluşlarının kurallarına bağlıdırlar ve bu kurallara uymak zorundadırlar. Söz konusu kurallar ve uygulanan chargeback prosedürü kesinlikle bir bankaya veya Türk bankalarına özel bir prosedür olmayıp kart kuruluşlarının kurallarının geçerli olduğu her yerdeitiraz (chargeback) mekanizması aynı şekilde işlemektedir.
Uluslararası chargeback kurallarına göre ; ürün/hizmet temini ile ilgili itirazlarda, beklenen teslim
tarihinden; iade belgesi söz konusu olduğunda, iade belge tarihinden; diğer itiraz türlerinde ise
işlemin karta yansıma tarihinden itibaren en fazla 120 günlük itiraz süreleri vardır.
Dava konusu kayıtlar bilirkişi marifetiyle incelenmiş, itiraz için gerekli olan harcama itiraz belgesinin dosyada bulunmadığı, itiraz için yeterli ve gerekli evrakların bulunmaması nedeniyle davacı banka tarafından üye işyeri poslarından yapılan harcamalara ilişkin tutarların üye işyeri sahibine yansıtılmasının yerinde olduğu anlaşılmakla, açık ve ayrıntılı bilirkişi raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Alacak likit olmakla %20 oranında icra inkar tazminatına da hükmetmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline,
Takibin 461.589,89 TL anapara, 29.245,66 TL anapara, 13.394,71 TL anapara, 66.238,15 TL işlemiş faiz, 3.311,91 TL BSMV, 4.415,57 TL işlemiş faiz, 207,28 TL BSMV, 1.717,03 TL işlemiş faiz, 85,85 TL BSMV, 1.030,08 TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 580.966,13 TL üzerinden devamına, anapara asıl alacaklarına takip tarihinden itibaren yıllık %15,75 temerrüt faizi ve %5 BSMV uygulanmasına,
Takip çıkışının %20'si olan 116.193,22 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 39.685,80-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 9.921,45-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 29.764,35-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 91.145,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 9.921,45-TL Peşin/nisbi Harcı, 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 66,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 13.758,05 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra
HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22.01.2025
...
Metin, kaynağın PDF/HTML dosyasının değişmez kopyası değil; kaynak bağlantısı üzerinden doğrulanması gereken metin aktarımıdır.
Kararı veren kurum: Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi. Kararın sadeleştirilmiş özeti ve açıklamalarının yayıncısı MRHUKUK Hukuk Editörlüğüdür; bu açıklamalar resmî karar metninin yerine geçmez.